Mensen werken om een geregeld inkomen te hebben. De normale gang van zaken is dat elk mens in zijn werk beschermd is door diverse arbeidswetten. De rechten en plichten van werknemers en werkgevers zijn binnen het arbeidsrecht geregeld. Deze wetten zijn onderdeel van het Burgerlijk Wetboek.
Arbeidsrecht gaat bijvoorbeeld over uw werktijden, veiligheid op de werkvloer, proeftijd, salaris en ontslag. Het doel van de wetgeving is om een eerlijke, veilige en duurzame werkrelatie te waarborgen. Dit draagt bij aan een stabiele arbeidsmarkt. De arbeidswetgeving is primair vastgelegd in de Arbeidswet van 1963, aangevuld met latere wijzigingen. Daarnaast bestaan er aanvullende regelingen voor sociale zekerheid, bescherming van kwetsbare groepen en internationale arbeidsnormen.
Het sociale zekerheidsstelsel in Suriname is gefragmenteerd en bestaat uit sociale verzekeringen, bijstand en diensten, gericht op armoedebestrijding en basisvoorzieningen zoals AOV (pensioen), AKB (kinderbijslag) en de Basiszorgverzekering. Het stelsel is onderhevig aan hervormingen om duurzaamheid te garanderen.
Het is ontworpen om werknemers en hun gezinnen te beschermen tegen financiële risico’s die kunnen ontstaan door ziekte, arbeidsongeschiktheid of ouderdom. Zowel werkgevers als werknemers dragen verplicht bij aan die sociale verzekeringen.
Er is een arbeidsinspectie die toezicht moet houden op de handhaving van die arbeidswetgeving. Ze controleren werkplekken, geven voorlichting, adviseren over arbeidsnormen en treden op bij overtredingen, zoals geweld of intimidatie. Kortom de arbeidsinspectie moet een veilige en rechtvaardige werkomgeving waarborgen.
Dit is allemaal netjes op papier vastgelegd. In de praktijk zien we echter veel dat niet strookt hiermee. Enkele voorbeelden laten zien dat het volk onbeschermd is.
– Bijvoorbeeld veel overheidskantoren zijn triest om aan te zien zowel aan de binnen als aan de buitenkant. Mensen moeten werken in de meest deprimerende werkomgeving.
– De scholen zijn gehuisvest in gebouwen die er vervallen en kapot uitzien. Lekkende daken, klaslokalen die onder water lopen bij elke regenbui. Het meubilair voor leerlingen en leerkrachten is oud, roestig en kapot. De schoolborden stammen uit de oertijd. Er is nooit inspectie en nog minder herstel.
– Het komt maar al te vaak voor dat werknemers even hun gezicht laten zien op het werk en daarna verdwijnen. Er is geen controle en vooral geen verantwoordelijkheidsgevoel.
– Bij bepaalde beroepen zijn de werknemers vogelvrij verklaard. Bijvoorbeeld schoonmaaksters van huizen hebben geen vast loon. Ze moeten genoegen nemen met het bedrag dat de opdrachtgever ze wil betalen. En ze worden alleen betaald op de dagen waarop ze werken. Wie niet werkt, heeft geen inkomen. Het loon verschilt per werkgever. Vele schoonmaaksters worden dan ook gewetenloos uitgebuit en misbruikt.
– Nog een veel voorkomend verschijnsel zijn de klusjesmannen die zwart werken en ook hier variëren de prijzen. Ze houden zich vaak niet aan afspraken en omdat niets schriftelijk wordt vastgelegd, zijn zowel de klant als de klusjesman het slachtoffer van bedrog. Ook doen ze zich vaak deskundig voor maar zijn het in werkelijkheid niet. Ook hier is er sprake van wildgroei.
– Velen hebben geen aansprakelijkheids- of ongevallenverzekering en zijn daarom niet beschermd bij een ongelukje.
– De stands op de trottoirs verrijzen ongecontroleerd her en der.
– Buitenlandse werknemers mogen alleen werken met een werkvergunning. De werkgever is verantwoordelijk voor het aanvragen van die vergunning. Maar ook hier wordt er vaak gesjoemeld en gefraudeerd. Hier zijn grote omkoopbedragen mee gemoeid. Er zijn daarom veel mensen uit het buitenland die hier komen werken, profiteren en zichzelf verrijken. Ze betalen geen belasting en werken dus niet mee aan de ontwikkeling van het land.
– Het komt maar al te vaak voor dat mensen voor hun te verrichten werkzaamheden extra ‘tjoekoe’ vragen aan de klant met de belofte het werk sneller te doen.
Kortom al die prachtige regels in de arbeidswet zijn er wel, maar worden niet nageleefd. Vooral de controle blijft achterwege. Alleen particuliere scholen en bedrijven functioneren onder betere werkomstandigheden.
De wortel van dit destructieve en ongedisciplineerde gedrag is niet het gebrek aan geld en deskundigheid, maar egoïsme en het niet hebben van verantwoordelijkheid. Er wordt alleen maar gekeken naar eigen belang en eigen behoefte en niet naar wat goed is voor land en volk. Beste mensen de ‘grootsheid’ van ons als mens schuilt niet in hoeveel rijkdom je voor jezelf verwerft, maar in het vermogen om een positieve invloed uit te oefenen op de samenleving.
Dat men in zo’n chaos leeft is al erg genoeg. Nog zorgwekkender is dat groot en klein het normaal is gaan vinden om onder zulke chaotische en deprimerende omstandigheden te leven. Die berustende houding van ‘het is nu eenmaal zo,’ is zorgwekkend. Mensen verdienen beter, maar eisen het niet op.
De grootste tragedie is echter niet het passieve, berustende en destructieve gedrag van de mensen, maar zien en vooral weten dat dit fout is en toch stilzwijgend blijven toekijken. Het aantal mensen dat dit gedrag kopieert, wordt alarmerend groter. Beste mensen motten vernietigen en beschadigen. Laten we niet de motten zijn van ons land, maar de stimulans, de wilskracht, het vuur die dit land opbouwt.
“Lets be the flame for our country and not the moth!”
Josta Vaseur