‘Staking wetenschappers ziet geen eind’
De situatie in de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS) dreigt verder te escaleren nu het wetenschappelijk personeel de acties onverkort voortzet. De algemene ledenvergadering van de Vakvereniging Wetenschappelijk Personeel Universiteit (VWPU) heeft het aangepaste voorstel van het universiteitsbestuur resoluut verworpen. Daarmee komt het hoger onderwijs opnieuw in een wurggreep terecht, met studenten als grootste slachtoffers.
De gevolgen zijn inmiddels op alle niveaus voelbaar. Colleges liggen stil, scriptiebegeleiding is stopgezet en afstudeertrajecten zijn abrupt onderbroken. Voor honderden studenten betekent dit niet alleen studievertraging, maar ook groeiende onzekerheid over hun toekomst, stages en kansen op de arbeidsmarkt. Wat begon als een arbeidsconflict, ontwikkelt zich steeds nadrukkelijker tot een nationale onderwijscrisis.
Schijn van vooruitgang
Opvallend is dat de huidige impasse volgt op een ogenschijnlijk constructief overleg met vicepresident Gregory Rusland. Tijdens dat gesprek werd nog gesproken van een positieve sfeer en werden acties tijdelijk opgeschort. Er lagen toezeggingen op tafel, variërend van verbeterde arbeidsvoorwaarden tot ondersteuning met ICT-middelen, internetfaciliteiten, transport en een beperkte financiële tegemoetkoming. De hoop bleek echter van korte duur.
De VWPU houdt vast aan haar eerder ingediende eisenpakket en acht de voorstellen van het bestuur ontoereikend. Volgens de vakvereniging gaat het niet om incidentele voorzieningen, maar om een structurele herwaardering van het wetenschappelijk personeel, dat al jaren kampt met achterstanden en beperkte middelen.
Spanning loopt op
De patstelling legt een pijnlijk spanningsveld bloot. Enerzijds is er de gerechtvaardigde roep van academici om betere werkomstandigheden in een sector die chronisch onder druk staat. Anderzijds groeit de maatschappelijke frustratie, nu studenten opnieuw de dupe worden van een conflict waar zij geen partij in zijn. De regering lijkt zich bewust van deze bredere context.
Eerder werd aangegeven dat vraagstukken rond salarissen en arbeidsvoorwaarden niet los kunnen worden gezien van bredere onderhandelingen binnen de publieke sector. Tegelijkertijd is duidelijk dat deze gefaseerde aanpak weinig verlichting biedt voor de acute situatie op de universiteit. Binnen de academische gemeenschap klinkt steeds luider de kritiek dat structurele problemen al jaren worden vooruitgeschoven. Hierdoor ontstaat een vicieuze cirkel van overleg, beloftes en teleurstelling, waarin stakingen telkens terugkeren.
Oproep tot ingrijpen
Ook binnen De Nationale Assemblee neemt de bezorgdheid toe. Assembleelid Hakiem Lalmahomed heeft president Jennifer Simons opgeroepen om met spoed in te grijpen en de belangen van studenten te beschermen. Volgens de parlementariër heeft de staking, die inmiddels al weken aanhoudt, het academisch proces volledig lamgelegd.
Onderwijsactiviteiten, tentamens en begeleidingstrajecten liggen stil, waardoor studenten in toenemende mate schade ondervinden. In een brief aan het staatshoofd wijst hij op het langdurige en moeizame onderhandelingsproces als onderliggende oorzaak. Daarbij stelt hij dat eerder gemaakte afspraken, waaronder regelingen rond arbeidsvoorwaarden en loonaanpassingen, niet tijdig zijn uitgevoerd.
Oplossing
De VWPU houdt intussen de deur op een kier voor nieuw overleg en heeft aangegeven opnieuw in gesprek te willen met het universiteitsbestuur. Of dit overleg tot een doorbraak leidt, blijft onzeker. Feit is dat zolang partijen geen overeenstemming bereiken, de academische stilstand voortduurt.
En terwijl bestuurders, vakbonden en regering onderhandelen, betaalt een hele generatie studenten de prijs. In een land waar kennis en ontwikkeling cruciaal zijn voor vooruitgang, is dat een rekening die Suriname zich nauwelijks kan permitteren.