Criminaliteit wordt vaak in verband gebracht met klassieke strafbare feiten zoals diefstal en moord, maar internationale indelingen laten zien dat het verschijnsel veel breder is. In Suriname komen verschillende vormen voor die elkaar in sommige gevallen versterken. In dit verband kunnen onder andere worden genoemd: gewelds-, vermogens-, cyber-, corruptie en ambtelijke criminaliteit en georganiseerde misdaad.
Geweldscriminaliteit
Betreft gevallen van direct geweld tegen personen waaronder moord, mishandeling en gewapende overvallen.
Volgens Statista fluctueerde de moordcijfers per 100.000 inwoners in 2020-2023 tussen 5.66 en 8.98 met het hoogste cijfer in 2020 en het laagste in 2021. Het cijfer van 8.98 plaatste Suriname boven het wereldgemiddelde wat wees op structurele problemen rond geweld en veiligheid.
Vermogenscriminaliteit
Gericht op het onrechtmatig verkrijgen van geld of goederen via diefstal, inbraak en fraude blijven wijdverspreid. Deze klassieke vormen van criminaliteit raken burgers direct in hun economische zekerheid en versterken het wantrouwen tegenover instituten.
Cybercriminaliteit
Misdrijven gepleegd via digitale middelen en netwerken zoals skimming, phishing en identiteitsdiefstal. Dit zijn actuele problemen waarbij misbruik van pinpasgegevens en identiteitsdocumenten wordt gemaakt om toegang te krijgen tot rekeningen en leningen. Cybercriminaliteit ontmoedigd investeringen en vergroot de afhankelijkheid van informele netwerken. In de periode 2020-2025 is de “Nationale Cyber Security Index (NCSI)” tot 2024 stabiel gebleven op 22.08 met een lichte daling naar 21.67 in 2025 op een schaal van 0 – 100. Hiermee scoort Suriname laag, wat wijst op beperkte beleidsontwikkeling en kwetsbare digitale infrastructuur.
Corruptie en ambtelijke criminaliteit
Betreft misbruik door personen in een vertrouwens- of machtspositie via onder andere omkoping, nepotisme en gebruik van publieke middelen voor privégewin. In Suriname manifesteert dit zich zowel op ministeries als in staatsbedrijven, waar politieke connecties vaak zwaarder wegen dan expertise. Het gevolg: verzwakking van de rechtstaat, vergroting van de kans op straffeloosheid, verlies van publieke middelen, wanbeheer en een dalend vertrouwen in instituten. In de periode 2020-2025 fluctueerde de “Transparency International Corruption Perception Index (CPI)” van Suriname tussen 38 en 40 op een schaal van 0 – 100, een indicatie van enorme uitdagingen voor wat betreft de omvang van corruptie.
Georganiseerde misdaad
In dit geval betreft het misdaden via netwerken vaak met een structureel en internationaal karakter zoals drugs- en mensenhandel en witwassen. Deze vormen van criminaliteit hebben economische gevolgen en zijn vaak verweven met corruptie en straffeloosheid. Volgens de “Organized Crime Index (OC Index)” welke het niveau van georganiseerde misdaad (criminality score) en de mate waarin het land bestand is tegen georganiseerde criminele activiteiten (resilience score) vaststelt, fluctueerden genoemde scores in de periode 2021-2025 respectievelijk tussen 4.77 – 4.90 om 2.25 – 3.17 op een schaal van 1 – 10. Deze scores geven aan dat Suriname een belangrijk doorvoerland is, hoofdzakelijk voor drugs en wapens met een hoge mate van ingewortelde corruptie.
Conclusie
Criminaliteit in Suriname is veelzijdig en raakt burgers op verschillende niveaus. Internationale statistieken maken duidelijk dat het land kwetsbaar is op meerdere fronten. Een brede aanpak – van versterking van de rechtsstaat en het toezicht tot investeringen in digitale veiligheid – is noodzakelijk om de neerwaartse trend te keren en vertrouwen te herstellen.