“Recente toename aantal geëxporteerde wilde dieren is zorgwekkend”
Het aantal in het wild gevangen dieren dat vanuit Suriname jaarlijks wordt geëxporteerd kan verontrustend worden genoemd. Het is een exportbranche waar weinig over bekend is. Bedrijven die zich specifiek met de legale export van dieren bezig houden zijn nauwelijks te traceren. Het is niets meer en minder dan broodhandel. Dieren worden uit het wild geplukt, opgeslagen in kooien en vervolgens wacht ze een lange reis naar verre oorden.
Aan de essentiële vraag of dergelijke exporten in deze tijd nog nodig zijn, wordt voorbij gegaan. Immers, veel diersoorten worden wereldwijd in gevangenschap – in dierentuinen – opgenomen in fok- en kweekprogramma’s. Voor exporteurs, vervoerders en handelaren zijn de dieren niets meer en niets minder dan producten die dollars opleveren.
Volgens de CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) handels database, beheerd door het UNEP-WCMC (United Nations Environment Programme-World Conservation Monitoring Centre), heeft Suriname in 2024 12.060 dieren geëxporteerd naar landen over de hele wereld. Het gaat om ruim 35 verschillende soorten. Dit is een forse stijging vergeleken met het aantal van 7.629 geëxporteerde dieren in 2023 en het hoogste aantal in acht jaar tijd.
Het meest geëxporteerde dier in 2024 was de zwarkopcaique (Pionites melanocephalus) met 1.654 exemplaren, gevolgd door de Dendrobates tinctorius (schilderskikker) met 1.403 exemplaren. Ook van het doodshoofdaapje (Saimiri sciureus) werden weer tientallen dieren naar verre oorden (Dominicaanse Republiek en de Verenigde Arabische Emiraten) vervoerd: 103 aapjes.
Suriname blijkt nog steeds in de wereld een belangrijke speler in de handel van in het wild gevangen dieren, zowel legaal als illegaal.
“Recente toename aantal geëxporteerde wilde dieren is zorgwekkend”
De lokale non-gouvernementele organisatie Wildlife & People Suriname (WPS) maakt zich grote zorgen over de enorme aantallen wilde dieren die legaal uit Suriname worden geëxporteerd voor de internationale handel. “De recente toename van ongeveer 40% in het aantal geëxporteerde wilde dieren is bijzonder alarmerend. Dit staat haaks op de wereldwijde zorgen over biodiversiteitsverlies. In het WWF Living Planet Report 2024 wordt immers een gemiddelde afname van 73% van de wereldwijde populaties wilde dieren gerapporteerd sinds 1970, waarbij het grootste verlies plaatsvindt in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied”, aldus WPS in een reactie tegenover Dagblad Suriname.
Suriname staat, samen met Guyana, bekend als een van de weinige landen in de regio waar significante legale, doelgerichte handel in wilde dieren nog is toegestaan. Hoewel deze handel vaak binnen wettelijke kaders plaatsvindt, betekent dit niet dat de impact op natuur, dierenwelzijn en lokale gemeenschappen gering is. Integendeel, de cumulatieve effecten kunnen groot en langdurig zijn, zo laat WPS weyen.
Impact op biodiversiteit en ecosystemen
Het onttrekken van grote aantallen dieren uit het wild kan, aldus WPS, populaties onder druk zetten en ecosystemen verstoren. “Veel soorten spelen een belangrijke rol in het bos, bijvoorbeeld bij zaadverspreiding, bestuiving en het in stand houden van ecologische balans. Wanneer deze soorten verdwijnen of sterk afnemen, heeft dat gevolgen voor de gezondheid van het bos – en daarmee ook voor het wereldwijde klimaat en biodiversiteit.”
Dierenwelzijn en de handel in primaten
De ngo wijst ook op een volgens haar “bijzonder zorgwekkend onderdeel van de handel is het vangen en exporteren van apen”. “Primaten zijn zeer intelligente, sociale dieren met complexe gedragsbehoeften. Het vangen van jonge apen leidt vaak tot trauma, stress en sterfte, zowel tijdens het vangen als tijdens transport. In veel gevallen worden jonge dieren van hun moeders gescheiden, wat ernstige gevolgen heeft voor hun welzijn.”
Geen apen exporteren voor dierproeven
Ook Monique Pool van Green Heritage Fund Suriname zegt de mening te zijn toegedaan dat geen levende wilde dieren geëxporteerd moeten worden, “ongeacht of die zijn gekweekt of uit het wild gevangen”. “Veel dieren overleven overigens de reis ook niet naar het land van export. Het is nu 10 jaar geleden dat de Buckingham Palace Declaration is getekend door de lidorganisaties van de United for Wildlife Transport Taskforce. Het zou interessant zijn om te zien wat hun actie na 10 jaar heeft bereikt. Air France heeft recent een stop afgekondigd voor het vervoeren van apensoorten naar bestemmingen in de gehele wereld waar zij gebruikt zullen worden voor dierenexperimenten”, aldus Monique Pool tegenover Dagblad Suriname.
- In oktober 2008 werden vanuit Suriname 80 doodshoofdaapjes geëxporteerd naar een grote handelaar in proefdieren, Worldwide Primates, in Miami, Florida (VS). Die export leidde tot grote verontwaardiging onder vooral Nederlandse dierenrechtenactivisten die snel overgingen tot een protestactie bij het Surinaamse consulaat in Amsterdam. In augustus 2011 ontving de dierenrechtenorganisatie Animal Rights Foundation of Florida (ARFF) in Fort Lauderdale een brief van de Surinaamse Luchtvaartmaatschappij, SLM, waarin werd medegedeeld dat deze maatschappij geen niet-mensapen meer vervoerd voor de vivisectie-industrie.
Oproep tot brede dialoog over toekomst wildhandel
WPS roept op tot een brede dialoog over de toekomst van wildlife handel in Suriname. Dit omvat onder andere strengere evaluatie van exportquota en populatie-effecten, betere bescherming van dierenwelzijn en ontwikkeling van alternatieve, duurzame inkomstenbronnen zoals ecotoerisme, natuurbeheer en biodiversiteitsinitiatieven.
“Suriname staat wereldwijd bekend om zijn uitzonderlijk rijke natuur. Het beschermen van deze biodiversiteit is niet alleen belangrijk voor Suriname zelf, maar ook voor de gezondheid van onze planeet en toekomstige generaties. Wildlife & People Suriname blijft zich inzetten voor oplossingen die zowel natuur, dieren als mensen ten goede komen”, aldus de organisatie tot slot.