De intrede in het Surinaamse straatbeeld van e-bikes (waaronder de steeds populairder wordende fatbikes – dikke banden e-bike) zorgt voor de nodige maatschappelijke discussies en een zekere mate van gewenning. Maar vooral op veel kritische kanttekeningen over de wijze waarop deze nieuwe elektrische tweewielers zich bewegen in het verkeer. Zo vraagt men zich af waarom gebruikers van deze snelle tweewielers geen valhelm hoeven te dragen en of er geen maximumsnelheid moet gelden. Immers, ze zijn nogal eens betrokken bij verkeersongevallen en er zijn zeker al een paar jonge e-bikers dodelijk verongelukt.
Ook is de roep te horen voor handhaving, controle. Nogal wat e-bikes zijn opgevoerd, waardoor ze harder over de straten racen dan is toegestaan en de remmen veelal niet op die verhoogde snelheid zijn afgestemd.
E-bike gelijkstellen aan de bromfiets
Inmiddels wordt al sinds eind 2023 gewerkt aan wijziging en actualisering van de Rijwet 1971 als het gaat om met name de e-bikes. Vorige week donderdag, 19 maart, stond het uitbreiden van de definitie van motorrijtuigen centraal tijdens de vergadering van de Commissie van Rapporteurs (CvR) belast met de ontwerpwet houdende nadere wijziging van de Rijwet 1971, alsmede nadere wijziging van de Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen.
Ook de verzekeringsplicht van voertuigen, met speciale aandacht voor elektrische voertuigen zoals de e-bikes, werd besproken. Uit de Memorie van Toelichting blijkt dat de wet wordt aangepast om beter aan te sluiten bij de huidige ontwikkelingen in het verkeer en de voertuigtechnologie. Hiermee wordt verzekerd dat elektrische voertuigen onder de verzekeringsplicht vallen en eventuele onduidelijkheden in de wet worden weggenomen. “De e-bikes moeten nu worden verzekerd en voldoen aan de voorwaarden waaraan bromfietsers moeten voldoen”, aldus commissie-voorzitter Stanley Betterson in een reactie tegenover Dagblad Suriname.
Een dag eerder zei minister Harish Monorath van Justitie en Politie tijdens een persconferentie, dat de conceptwet voor E-bikes is ingediend bij De Nationale Assemblée en “prioriteit krijgt”. “Vanwege de toename van E-bikes en de bijbehorende verkeersrisico’s worden maatregelen overwogen zoals een helmverplichting en mogelijke importbeperkingen.”
Terug in de tijd
Toenmalig minister van Justitie en Politie, Kenneth Amoksi, zei 19 december 2023 – tijdens een openbare vergadering van de Nationale Assemblee – al dat met betrekking tot het gebruik van e-bikes het ‘Rijbesluit’ zal worden aangepast. “Voor zover zij worden aangemerkt als een bromfiets zullen zij naast de technische vereisten ook moeten voldoen aan onder andere de WAM-verzekering, registratie en keuring, terwijl de bestuurders een veiligheidshelm moeten dragen en de leeftijd van 16 jaar moeten hebben bereikt”, sprak Amoksi.
Ruim 9 maanden later, begin augustus 2024, zei de minister dat de “wetgeving om het gebruik van e-bikes te reguleren, bijna af is”. Met de aanpassing van het ‘Rijbesluit’ zal men onder andere voortaan vanaf een leeftijd van 16 jaar een e-bike mogen rijden, met een valhelm op, zo liet de JusPol-bewindsman weten. “Het ministerie heeft de conceptwet aangeboden, de Raad van Ministers heeft het al goedgekeurd. Het was bij Staatsraad, ik moet nog natrekken of zij klaar zijn met hun screenen en beoordelen. En als dat zover is, wordt het behandeld in De Nationale Assemblee. Het is geen lange wet, het is geen uitgebreide wet. Het zijn wat aanpassingen van het Rijbesluit, de Rijwet. Zodra deze instanties zover zijn, wordt het behandeld.”
“Zonder wetgeving mogen e-bikes niet op de weg rijden”
Een jaar later – augustus 2025 – zei Amoki’s opvolger, Harish Monorath, dat e-bikes volgens de politie eigenlijk niet op de openbare weg thuishoren. “Zolang er geen wetgeving is, mogen e-bikes niet op de weg rijden. Er is op dit moment geen wettelijke basis”, zei de minister. Ze zijn meestal niet gekeurd, niet verzekerd en hun bestuurders hebben geen rijbewijs. Dit betekent ook dat bij een ongeval, slachtoffers vaak geen recht hebben op een schadevergoeding via de verzekering.
Inmiddels is het bijna april 2026 en de wetsaanpassing is nog steeds niet voor goedkeuring geagendeerd voor een openbare vergadering van de Assemblee. En dat zal ook nog wel enige tijd duren, nu donderdag 19 maart de Commissie van Rapporteurs heeft laten weten dat zij enkele ‘relevante stakeholders in het verdere traject’ wil horen, zoals de minister van Justitie en Politie, de Surinaamse Vereniging van Assurantie Maatschappijen (Survam), het Waarborgfonds; en de afdeling Verkeer van het ministerie van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening. De commissie zal ook de regering uitnodigen voor een nadere toelichting op de ontwerpwet.
Ongehinderd, omdat handhaving ontbreekt
Tot die tijd kunnen e-bikers – waaronder ook fatbikers – ongehinderd door welke op hun toepasbare wet- en regelgeving dan ook zich, al dan niet met hoge snelheden en zonder een valhelm, over straten en wegen voortbewegen. Dit, met alle risico’s voor hun eigen veiligheid en die van overige weggebruikers vandien, en met de opmerking in het achterhoofd dat e-bikes nu niet op de weg mogen rijden…. en toch zijn ze veelvuldig in het straatbeeld te zien en van enige handhaving is absoluut geen sprake….