Het Staatsziekenfonds Suriname (SZF) kampt met een structurele disbalans tussen de inkomsten en uitgaven. Uit cijfers van het boekjaar 2025 blijkt dat de overheidssubsidies vorig jaar rond de 1,7 miljard bedroegen. Voor dit jaar wijzen voorlopige prognoses uit dat de bijdrage van de overheid aan het SZF boven de SRD 2,4 miljard zal uitkomen, hetgeen neerkomt op boven de SRD 200 miljoen per maand. De zorgkosten blijven toenemen. De ziektelast in Suriname in de verschillende categorieën is boven het gemiddelde in de wereld.
Dit baart volgens Volksgezondheid-minister André Misiekaba ernstige zorgen, omdat het budget niet zo hard groeit.
De minister sprak donderdag in het parlement tijdens de interpellatie van de leden Rossellie Cotino en Silvana Afonsoewa (NDP), waarbij de regering is gevraagd openheid van zaken te geven over de financiële positie en lopende verplichtingen bij het SZF. Aanleiding van de interpellatie is de recente publieke berichtgeving die vragen oproepen over het financieel beheer, contractuele verplichtingen en interne besluitvorming binnen het SZF.
Uit de financiële cijfers die de minister aan het parlement presenteerde, blijkt dat zonder de jaarlijkse miljarden bijdrage van de overheid het SZF niet in staat is zijn zorgtaak te vervullen. De inkomsten van het SZF bedroegen vorig jaar rond de SRD 4,1 miljard en de uitgaven rond de SRD 4,2 miljard.
Kostenontwikkeling
De kostenontwikkeling van het SZF wordt mede beïnvloed door een structurele toename in zorgconsumptie, systeem- en procesmatige beperkingen in de doelmatigheidstoetsing van declaraties en organisatorische factoren die nadere versterking van controle vereisen. De rechtmatigheid van declaraties wordt gecontroleerd binnen bestaande kaders. Tegelijkertijd worden volgens de minister maatregelen voorbereid om de doelmatigheidstoetsing, digitale verificatie en controle mechanismen verder te versterken.
De actuele liquiditeitspositie van het SZF kenmerkt volgens de bewindsman zich derhalve door een structureel spanningsveld tussen inkomsten en zorggerelateerde verplichtingen, hetgeen voortdurende financiële sturing, monitoring en versterking van beheersmaatregelen noodzakelijk maakt. Met betrekking tot de lopende verplichtingen van het SZF zegt de minister dat deze strikt financieel beheer en naleving van begrotings- en autorisatieprocedures vereisen. Momenteel vindt een integrale inventarisatie plaats van alle aangegane verplichtingen teneinde volledige transparantie en rechtmatigheid te waarborgen.
Betreurt ontstane situatie
Minister Misiekaba zegt de situatie die bij het SZF is ontstaan te betreuren, temeer SZF publieke zorgmiddelen beheert en belast is met de uitvoering van een kerntaak in de gezondheidszorg.
Het bestuur van het SZF heeft op 23 januari van dit jaar het besluit genomen om de algemeen directeur op non-actief te stellen. Dit is gebeurd op basis van de eerste feitelijke rapportages van onregelmatigheden en die nader onderzoek vereist. Momenteel loopt er een onafhankelijk onderzoek. Dit onderzoek is erop gericht om de rechtmatigheid van genomen besluiten en aangegane verplichtingen vast te stellen. Ook zullen eventuele structurele tekortkomingen in de interne controle en governance mechanisme moeten worden geïdentificeerd.
Om de continuïteit van de zorgverlening veilig te stellen zijn er bestuurlijke en institutionele maatregelen genomen. De medisch directeur bij het SZF is ondertussen belast met de waarneming van de functie van algemeen directeur. Er zijn ook voorwaarden gecreëerd om te garanderen dat er een onafhankelijk en zorgvuldig onderzoek plaatsvindt, zonder beïnvloeding van het reguliere besluitvormingsproces.
Transparantie
Deze maatregelen zijn volgens minister Misiekaba gericht op het garanderen van transparantie, integriteit en verantwoord beheer van publieke middelen. Hij acht het van essentieel belang dat het lopend onderzoek zijn beslag krijgt op basis van objectiviteit, zorgvuldigheid en geldende rechtsstatelijke beginselen. Zodra de resultaten beschikbaar zijn zullen bestuurlijke en institutionele conclusies worden getrokken.
Aan het eind van het interpellatiedebat heeft het parlement met algemene (31) stemmen een motie aangenomen.
In de motie benadrukt De Nationale Assemblee dat de overheid verplicht is zorg te dragen voor een transparant, doelmatig en rechtmatig beheer van publieke middelen bij het SZF. Ook wordt onderstreept dat bescherming, continuïteit en betaalbaarheid van de zorg fundamentele rechten zijn. De motie werd gezamenlijk door alle fracties ingediend.