De op non actief gestelde algemeen directeur van het Staatsziekenfonds, Rudrakanth Oemraw, zou volgens beschikbare informatie aan Monché Atompai, directeur van de Melkcentrale, een overeenkomst voor vijf jaar hebben toegekend ter waarde van SRD 95.856 per maand. Daarnaast zou aan onderdirecteur R. Adelraar een vijfjarig contract zijn verstrekt van SRD 63.355 per maand. Beide functies bij de Melkcentrale betreffen voltijdse managementposities binnen een staatsbedrijf. Deze feiten roepen fundamentele vragen op over cumulatie van functies, belangenverstrengeling en rechtmatigheid van besluitvorming.
Indien een bestuurder van een overheids verzekeringsinstelling een langdurige financiële overeenkomst toekent aan leidinggevenden van een ander staatsbedrijf, moet worden onderzocht op welke rechtsgrond dit geschiedde. Essentieel is of er een wettelijke basis, een goedgekeurd bestuursbesluit of een transparante aanbestedingsprocedure bestond. Zonder duidelijke mandaatstructuur kan sprake zijn van onbevoegde vertegenwoordiging of misbruik van bevoegdheid.
Strafrechtelijk kunnen meerdere kwalificaties aan de orde zijn. Ten eerste kan worden gedacht aan ambtsmisbruik indien een functionaris zijn positie aanwendt voor onrechtmatige bevoordeling van derden. Ten tweede kan belangenverstrengeling spelen wanneer persoonlijke, politieke of zakelijke relaties invloed hebben gehad op de besluitvorming. Indien er wederkerigheid of verborgen voordelen bestaan, kan zelfs corruptie in beeld komen. Verder is onrechtmatige verrijking relevant wanneer publieke middelen zonder adequate tegenprestatie of noodzaak worden aangewend.
Bestuursrechtelijk kan sprake zijn van onbehoorlijk bestuur. Overeenkomsten met een looptijd van vijf jaar beperken toekomstige beleidsvrijheid en kunnen financiële verplichtingen opleggen die niet in verhouding staan tot marktconforme tarieven. Indien deze bedragen niet zijn getoetst aan salarisschalen binnen de publieke sector, ontstaat een risico op schending van het gelijkheidsbeginsel en het beginsel van doelmatige besteding van publieke middelen.
De belangen van het volk worden rechtstreeks geraakt. Het Staatsziekenfonds beheert middelen die bedoeld zijn voor gezondheidszorgfinanciering. Elke structurele uitgave die niet strikt noodzakelijk is, vermindert de beschikbare ruimte voor medische zorg, preventie en dekking van verzekerden.
Een forensische audit is noodzakelijk om vast te stellen of de contracten marktconform, rechtmatig en functioneel verdedigbaar zijn. Daarbij moeten interne notulen, goedkeuringsprocedures en eventuele belangenrelaties worden onderzocht.
Transparantie is essentieel om institutioneel vertrouwen te herstellen en om te bepalen of strafrechtelijke vervolging, civiele aansprakelijkheid of bestuursrechtelijke sancties aangewezen zijn.