Het debat over islamitisch onderwijs wordt vaak gevoerd in termen van behoud versus modernisering. Die tegenstelling is te simplistisch. Onderwijs binnen islamitische contexten heeft historisch zowel religieuze als wetenschappelijke disciplines omvat. In klassieke madrasa’s werden theologie, recht, filosofie, wiskunde en geneeskunde bestudeerd.
De huidige uitdaging is niet het verlaten van traditie, maar het herijken van curricula zodat zij aansluiten bij hedendaagse maatschappelijke en technologische realiteiten.
In veel landen worstelt islamitisch onderwijs met een dubbele verwachting. Enerzijds moet het religieuze identiteit versterken, anderzijds studenten voorbereiden op deelname aan een globale kenniseconomie. Wanneer curricula te eenzijdig gericht zijn op memorisatie zonder analytische verdieping, ontstaat een kloof tussen religieuze scholing en moderne vaardigheden. Hervorming betekent daarom investeren in kritisch denken, wetenschappelijke methode en digitale geletterdheid, zonder de kern van religieuze vorming te verliezen.
Een tweede aspect betreft interpretatie. Klassieke teksten zijn geschreven in specifieke historische contexten. Curriculumhervorming vraagt om methoden die studenten leren onderscheid maken tussen tijdgebonden regelgeving en universele ethische principes. Dit bevordert intellectuele weerbaarheid en voorkomt dat religieuze kennis wordt gereduceerd tot statische formules.
Daarnaast is docent professionalisering cruciaal. Leraren moeten niet alleen inhoudelijk deskundig zijn, maar ook pedagogisch toegerust om dialoog en reflectie te stimuleren. Internationale samenwerking tussen islamitische onderwijsinstellingen en universiteiten kan bijdragen aan kwaliteitsverbetering.
Hervorming betekent geen breuk met religieuze traditie, maar een actualisering ervan. Wanneer islamitisch onderwijs erin slaagt spirituele vorming te combineren met academische excellentie en maatschappelijke relevantie, ontstaat een generatie die zowel geworteld als toekomstgericht is. De vraag is niet of verandering nodig is, maar hoe die zorgvuldig en inhoudelijk onderbouwd wordt vormgegeven.
HAMZA