De liquidatie van andere kartelleiders heeft de productie en smokkel van drugs richting de Verenigde Staten nauwelijks afgeremd.
Op zondag doodden Mexicaanse veiligheidstroepen de 59-jarige Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, alias “El Mencho”, leider van het beruchte Jalisco New Generation Cartel (CJNG), gevestigd in de westelijke deelstaat Jalisco. Het Mexicaanse ministerie van Defensie erkende dat de operatie was uitgevoerd met “aanvullende informatie” uit de Verenigde Staten, waarvan president Donald Trump herhaaldelijk heeft gedreigd Mexico aan te vallen om drugskartels te bestrijden.
Deze organisaties danken hun bestaan echter in belangrijke mate aan het Amerikaanse drugsbeleid en de vraag naar verdovende middelen. De Amerikaanse vice-minister van Buitenlandse Zaken, Christopher Landau, noemde de dood van El Mencho “een grote ontwikkeling” voor Mexico, de VS, Latijns-Amerika en de wereld.
De realiteit wijst anders uit. Na de liquidatie brak in meerdere Mexicaanse staten geweld uit, zoals gebruikelijk wanneer een kartelleider wordt uitgeschakeld. Gewapende groepen staken voertuigen in brand en blokkeerden snelwegen. Amerikaanse media berichtten over toeristen die vastzaten in badplaatsen.
De geschiedenis toont aan dat het doden van één kartelbaas het drugsvraagstuk niet oplost. De dood van Pablo Escobar in 1993, met steun van de Amerikaanse DEA, maakte geen einde aan de internationale drugshandel. Colombia bleef ’s werelds grootste producent van cocaïne, terwijl geweld voortduurde.
Ook in Mexico leidde de in 2006 gestarte “oorlog tegen drugs” onder president Felipe Calderón tot een sterke stijging van moorden en verdwijningen. Sindsdien zijn meer dan een half miljoen mensen gedood of verdwenen. De drugsstroom naar het noorden bleef bestaan, terwijl de aanvoer van in de VS geproduceerde wapens naar het zuiden doorging.
De uitschakeling van El Mencho zal het geweld niet beëindigen, net zoals de uitlevering van Joaquín “El Chapo” Guzmán en Ismael “El Mayo” Zambada enkel nieuwe machtsstrijd ontketende. Structurele oplossingen, zoals decriminalisering van drugs en beperking van wapenproductie, blijven uit. Zonder dergelijke maatregelen verandert de eliminatie van een kartelleider fundamenteel niets.
Door: Belén Fernández