De ontdekking van een in aanbouw zijnde self propelled semi submersible in de omgeving van Witagron bevestigt een patroon dat eerder in Suriname is waargenomen. In het district Saramacca werd in het verleden ook een semi-duikboot aangetroffen, zonder dat toen arrestaties volgden. Het fenomeen is dus niet nieuw, maar wijst op een structurele aanwezigheid van internationale drugnetwerken.
Volgens een expert in de bestrijding van internationale drugshandel zijn semi-duikboten aantrekkelijk, omdat zij laag in het water liggen, weinig radarreflectie hebben en moeilijk visueel detecteerbaar zijn. Ze opereren vaak net boven de waterlijn, met slechts een kleine cabine zichtbaar.
In combinatie met vertrek vanuit afgelegen riviermondingen of mangrove gebieden verkleint dit de pakkans aanzienlijk. Waar traditionele smokkel via lucht of containers afhankelijk is van controlepunten, verplaatsen deze vaartuigen zich grotendeels buiten reguliere toezicht structuren.
De kosten van een dergelijke constructie worden internationaal geschat op enkele miljoenen Amerikaanse dollars, afhankelijk van grootte en afwerking. Dat bedrag is relatief beperkt in verhouding tot de potentiële lading. Bij een capaciteit van meer dan tien ton cocaïne vertegenwoordigt één succesvolle overtocht een straatwaarde van honderden miljoenen dollars in Noord-Amerika of Europa. Het risico wordt dus financieel ingecalculeerd als bedrijfskosten.
Internationale kartels opereren volgens de expert als gedecentraliseerde netwerken met logistieke cellen, financiers, corrupte facilitators en lokale uitvoerders. Zij combineren illegale landingsbanen, brandstofdepots en maritieme infrastructuur om routes flexibel te houden. De aanwezigheid van duizenden liters diesel en contant geld wijst op een professioneel georganiseerde operatie.
De omvang van deze netwerken overstijgt nationale grenzen. Suriname fungeert in dergelijke scenario’s als schakel binnen een transnationaal logistiek systeem waarin productiegebieden, doorvoerlanden en afzetmarkten nauw op elkaar zijn afgestemd.