NPS-fractieleider in de Nationale Assemblee Jerrel Pawiroredjo is geen voorstander van de invoering van een College van Procureurs-Generaal. Het initiatiefvoorstel daartoe motiveert bovendien onvoldoende welk concreet probleem hiermee wordt gecorrigeerd en of met de invoering van meerdere advocaten-generaal het Openbaar Ministerie (OM) beter zal functioneren. Er zijn alternatieven genoemd om de leiding van het OM te versterken en te democratiseren, zoals de instelling van een OM-raad of de benoeming van meerdere procureurs-generaal binnen de leiding van het OM.
Pawiroredjo kan zich ook niet vinden in het voorstel tot wetswijziging om de benoeming van de procureur-generaal niet op voordracht van het OM te doen plaatsvinden, gevolgd door een advies van het Hof van Justitie. Het risico hiervan is dat benoemingen van de procureur-generaal op andere dan professionele gronden zullen plaatsvinden. Dit vergroot de kwetsbaarheid voor externe beïnvloeding. Dit risico mag volgens de NPS-fractieleider niet onderschat worden.
Versterking aan de basis
Bij beoordeling over het functioneren van de rechterlijke macht en het OM dient volgens Pawiroredjo steeds het perspectief van de samenleving centraal te staan. Daarbij gaat het om de vraag wat de dagelijkse rechtsbeleving is van de burger. Die beleving begint niet bij de rechter, maar in een eerdere fase, met name bij het functioneren van de politie.
De burger wordt geconfronteerd met lange aanrijtijden van de politie, omslachtige aangifte procedures, onderbezetting van politieposten en onzorgvuldig opstellen van processen-verbaal. Iedere aangifte dient serieus te worden genomen en dient zorgvuldig te worden onderzocht. Verbetering van deze situatie vereist substantiële investeringen in de politie, uitrusting, digitalisering en administratieve ondersteuning. Opsporing en handhaving moeten aantoonbaar beter gaan presteren, vindt het Assembleelid.
Capaciteitsoverschrijding
Bij vervolging en berechting bestaat al jaren structureel het probleem met betrekking tot trage rechtsgang, lange wachttijden en procedures. Dit komt door het tekort aan griffiepersoneel, Officieren- en substituut Officieren van Justitie, en rechters. Dan komt nog dat beloning van het personeel onvoldoende is. Dit heeft directe weerslag op de motivatie en behoud van deskundigheid.
Het aantrekken en beter belonen van personeel is dringend noodzakelijk.
Volgens de NPS-fractieleider kampt het rechtssysteem momenteel met een algehele capaciteitsoverschrijding. Deze problemen laten zich niet oplossen door uitsluitend aanpassing van de topstructuur of door een top-down benadering. Het benoemen van meerder procureurs-generaal zal deze fundamentele knelpunten niet verhelpen. De prioriteit dient te liggen bij versterking van de basis.
Het alternatief voor het instellen van een OM-raad of de benoeming van meerdere advocaten-generaal zouden kunnen bijdragen aan een evenwichtiger interne machtsverdeling, meer inspraak en betere verantwoording, zonder het systeem ingrijpend te wijzigen.
Pawiroredjo zegt dat uit het vooronderzoek van de Commissie van Rapporteurs niet is gebleken dat er breed draagvlak bestaat voor de instelling van een College van Procureurs-Generaal.