Een olieraffinaderij in handen van Rusland, net ten noorden van Berlijn, is uitgegroeid tot een strategisch probleem voor de Duitse overheid. De raffinaderij in Schwedt, oorspronkelijk gebouwd in de jaren zestig en grotendeels eigendom van het Russische staatsbedrijf Rosneft, is cruciaal voor de brandstofvoorziening van de Duitse hoofdstad en omliggende regio’s. Zij levert benzine, diesel, kerosine en stookolie voor Berlijn, Brandenburg en delen van Oost-Duitsland.
Sinds de Russische invasie van Oekraïne staat de raffinaderij onder zware politieke en economische druk. Duitsland heeft de controle over de Duitse dochterondernemingen van Rosneft overgenomen, maar volledige nationalisatie ligt gevoelig. Een dergelijke stap kan leiden tot het verlies van Amerikaanse sanctievrijstellingen, wat de aanvoer van ruwe olie in gevaar brengt. Sluiting of stillegging zou directe gevolgen hebben voor openbaar vervoer, hulpdiensten en essentiële sectoren.
De raffinaderij draaide traditioneel op Russische olie via de Druzhba-pijpleiding. Alternatieve aanvoer, onder meer via havens en pijpleidingen vanuit Polen, Kazachstan en andere landen, blijkt duurder en logistiek complexer. Polen heeft bovendien aangegeven geen Russische aandeelhouders te willen faciliteren.
De Duitse regering zoekt nu naar een permanente juridische en economische oplossing, waaronder verkoop aan een niet-Russische partij. Het dilemma blijft dat elke keuze geopolitieke risico’s, hogere kosten en mogelijke verstoringen van de energievoorziening met zich meebrengt.