Waar vroeger de buurtwinkel symbool stond voor gemak en sociale verbondenheid, zien we tegenwoordig een ander beeld. Groepjes mannen – en soms ook vrouwen – die zich ophouden voor Chinese winkels, met in de meeste gevallen alcoholische dranken in de hand, verwikkeld in verhitte discussies over politiek, economie en de zorgen van alledag.
Wat ooit een plek was om basisgoederen zoals brood, rijst of zeep te kopen, lijkt steeds vaker te veranderen in een geïmproviseerde kroeg.
Voor de winkeliers zelf kan dit verschijnsel een dubbel effect hebben. Enerzijds levert de verkoop van alcoholische dranken inkomsten op, maar anderzijds schrikt het tafereel potentiële klanten af. Voor personen die hun boodschappen willen doen, kan het leiden tot een gevoel van ongemak om zich voor dat doel tussen drinkende en luid discussiërende personen te begeven. Dit kan tot gevolg hebben: dalende verkoop van basisgoederen en een verschuiving van de winkel naar een ontmoetingsplek die niet in het oorspronkelijke verdienmodel past.
Voor de drinkende en discussiërende personen kunnen de gevolgen minstens zo ingrijpend zijn. Het langdurig ophouden voor de winkel kan leiden tot verstoorde relaties thuis: partners en kinderen ervaren de afwezigheid, terwijl het huishoudbudget onder druk komt te staan door de uitgaven aan drank. De zorgen die men probeert weg te praten, worden daardoor juist groter. Huishoudens kunnen financieel uit balans raken waardoor de voorziening in basisbehoeften zoals huisvesting, voeding en transport in gedrang kunnen komen.
Ook de bredere gemeenschap voelt de effecten. Het straatbeeld verandert: buurtwinkels verliezen hun oorspronkelijke functie en worden geassocieerd met overlast. Voor jongeren kan dit een verkeerd signaal zijn – dat alcoholgebruik en discussies op straat een normale vorm van ontspanning zijn. Bovendien ontstaat er spanning tussen de winkeliers en hun klantenkring, wat de sociale cohesie in buurten ondermijnt.
Wat zich voor Chinese winkels afspeelt, is meer dan een alledaags tafereel. Het is een stille transformatie van de rol van de buurtwinkel, met economische verliezen voor de ondernemers, sociale spanningen voor gezinnen en een bredere erosie van gemeenschapszin.
De vraag blijft of dit verschijnsel door beleid, buurtinitiatieven of bewustwording kan worden gekeerd – voordat de buurtwinkel definitief zijn oorspronkelijke betekenis verliest.