Nieuwjaarswensen uit het cellenhuis
Beelden van een arrestant die live via Facebook om hulp vraagt, bedreigingen die telefonisch vanuit een cel worden geuit en berichten met kerst- en nieuwjaarswensen rechtstreeks uit het cellenhuis. Het zijn allemaal signalen die wijzen op een ongemakkelijke en onveilige realiteit.
Ondanks controles blijven geld, drugs, alcohol, scherpe voorwerpen en vooral mobiele telefoons hun weg vinden naar de cellenhuizen. Slechts een deel daarvan wordt ontdekt, terwijl de gevolgen groot zijn voor de veiligheid binnen en buiten de gevangenismuren.
Drugs verborgen in etenswaren
De manieren waarop verboden voorwerpen het cellenhuis bereiken zijn divers en creatief. In Suriname zijn meerdere incidenten gemeld van bezoekers die probeerden drugs te verbergen in etenswaren tijdens bezoeken, zoals een man die marihuana in een pakje chips verstopte om het binnen te smokkelen, maar werd aangehouden door dienstdoende politieagenten.
Eerdere politieacties toonden ook pogingen om via luchtgaten telefoons, alcohol en andere spullen naar binnen te gooien, wat illustreert hoe ver sommigen gaan om contrabande te verspreiden.Â
Buiten Suriname wijzen internationale zaken erop dat zulke praktijken niet uniek zijn. In andere landen zijn zelfs drones gebruikt om pakketten met telefoons en drugs boven gevangenissen af te werpen, wat de complexiteit van contrabande onderstreept
Hoe komen deze verboden spullen in het arrestantenverblijf?
De afgelopen jaren zijn bij doorzoekingen in arrestantenverblijven herhaaldelijk smartphones, opladers, messen en verdovende middelen aangetroffen. Dat roept natuurlijk de vraag op hoe deze verboden spullen binnenkomen. Vaak wordt gewezen naar bezoekers (waaronder pleitbezorgers en welzijnswerkers) en familieleden die tijdens bezoekmomenten proberen te smokkelen of personen die spullen van buitenaf naar binnen gooien.
Toch is het aannemelijk dat dit slechts een deel van het verhaal is.
Politieagenten, cipiers en ander personeel hebben immers dagelijkse, directe en ongecontroleerde toegang tot arrestanten en gedetineerden. Wanneer regels niet strikt worden gehandhaafd of er bewust een oogje wordt dichtgeknepen of wordt meegewerkt ontstaat ruimte voor misbruik.
Mobiele telefoons als middel tot strafbare feiten
Mobiele telefoons spelen hierin een centrale rol. Ze zijn allang niet meer alleen een middel om contact te houden met familie. Vanuit cellen worden criminele activiteiten voortgezet, ontvluchtingen voorbereid en in toenemende mate ook familieleden afgeperst of bedreigd.
Recent gingen berichten rond dat familieleden vanuit politiecellen telefonisch onder druk worden gezet om grote geldbedragen af te staan, met de bedreiging dat hun dierbare anders iets zal overkomen. Dat ondermijnt niet alleen het gevoel van veiligheid, maar ook het vertrouwen in het rechtssysteem.
Strengere controles door inzetten van moderne technologie De autoriteiten staan voor een lastige, maar onvermijdelijke opgave. Strengere en consequente controles, ook op eigen personeel, zijn noodzakelijk om de toevoer van verboden goederen te beperken. Moderne detectietechnologie zoals camera’s, beter toezicht en duidelijke sancties bij overtredingen kunnen daarbij helpen.
Tegelijkertijd vraagt het probleem om meer dan alleen repressieve maatregelen. Gedetineerden blijven mensen met rechten. Volledige isolatie werkt contraproductief en kan de spanningen juist vergroten.
Combinatie van strikte handhaving en humane alternatieven
Een afdoende oplossing ligt waarschijnlijk in een combinatie van strikte handhaving en humane alternatieven. Gecontroleerde communicatiemiddelen, waarbij telefonisch contact met familie onder toezicht mogelijk is, kunnen de behoefte aan illegale telefoons verminderen.
Alleen door veiligheid, integriteit van veiligheidspersoneel en menswaardigheid samen te brengen, kan het structurele binnensmokkelen van verboden goederen in Surinaamse cellenhuizen daadwerkelijk worden teruggedrongen.