Rijstboeren in Suriname blijven ondanks aanhoudende problemen, zoals waterschaarste, hoge schulden en gebrekkige infrastructuur, door planten vanwege een combinatie van economische noodzaak, hoop op overheidssteun en het ontbreken van alternatieven.
Velen in de rest van het land vragen zich af waarom rijstboeren gewoon niet stoppen met rijst te planten, en zodoende de samenleving niet elke keer weer op te zadelen met protestacties over slechte prijzen en hun financiële problemen. Voor de rasechte Nickeriaan getuigt deze vraagstelling van een simplistische benadering van de rijstsector. ”Stedelingen hebben makkelijk praten door te stellen dat het land beter af zal zijn als er rijst wordt geimporteerd”, zo stellen de meeste Nickerianen. Het afhankelijk stellen van de voedselzekerheid van de bevolking van import is iets waar Suriname absoluut niet aan moet denken.
Voor veel boeren in Nickerie is rijstteelt de enige vorm van bestaan waarvoor de nodige infrastructuur en kennis aanwezig is. De meeste rijstboeren zijn voltijds bezig met de rijstteelt, en zijn geen ambtenaar bij de overheid of in dienst van een of ander particulier bedrijf. Het overstappen op andere gewassen vereist investeringen die velen niet kunnen opbrengen.
Minder inzaai
Bij een bezoek aan Nickerie zal het menigeen opvallen dat vele landbouwpercelen er onbeplant en overwoekerd bij staan. Dit komt omdat boeren hebben besloten minder in te zaaien vanwege onzekerheden over onder andere de beschikbaarheid van water en opkoopprijzen.
De meeste boeren zitten met lopende bankschulden van vorige seizoenen. Stoppen met rijst te planten betekent dat ze deze niet terug zullen kunnen betalen en het risico lopen dat ze hun persoonlijke bezittingen zoals woning, perceel en machines aan de bank kwijt raken. Met het steeds minder wordende kapitaal verkregen uit de vorige oogsten, worden er geen onnodige financiële risico’s genomen door volop in te zaaien.
Veel rijstboeren besloten om slechts een deel van hun areaal in te zaaien, net voldoende om te kunnen overleven. Rijstboeren hebben, zoals alle andere burgers in het land, vaste lasten. Anderen verhuren hun areaal aan kapitaalkrachtige boeren.
Hoop op overheidsondersteuning
De achteruitgang in de rijstsector is ook te merken aan de staat van het machinepark waar sommige boeren over beschikken. Machines zoals tractoren en combines zitten met jarenlange achterstallig onderhoud, en draaien steeds minder efficiënt met als gevolg hogere kosten.
De overheid heeft in het verleden herhaaldelijk steunmaatregelen en compensaties verstrekt voor verliezen door overstroming, droogte of lage padieprijzen. Vorig jaar mei werd bijvoorbeeld nog een compensatie van SRD 122 miljoen verstrekt aan de rijstsector. Boeren blijven vaak hopen dat de overheid met enige vorm van ondersteuning over de brug komt, zodat ze de gemaakte schulden kunnen aflossen.
In Nickerie zijn naar schatting 6000 gezinnen direct afhankelijk van de rijstsector. Naast de economische impact, is de sociale impact van de rijstsector niet te onderschatten.