Sommige politici worden niet ontmaskerd wanneer zij aan de macht zijn, maar juist wanneer zij die macht verliezen. Dan zie je wie zij werkelijk zijn. Wie volwassen is, reflecteert. Wie leeg is, schreeuwt.
Het gedrag van Jogi en Chan Santokhi na het verlies van de verkiezingen is daar een pijnlijk voorbeeld van. Machtsdronk heeft plaatsgemaakt voor rancune, en zelfreflectie is ingeruild voor theatrale oppositie. Zij lijken nog steeds niet te hebben verwerkt dat de samenleving hen heeft afgewezen. Niet tijdelijk, maar fundamenteel.
In plaats van professioneel oppositie te voeren, kiezen zij voor negativiteit, slachtofferschap en goedkope emotionele spelletjes. Geen visie, geen herbronning, geen erkenning van fouten. Alleen lawaai. Zoveel lawaai dat mensen er letterlijk misselijk van worden. En wie mensen misselijk maakt, kweekt geen steun maar afkeer.
Oppositie voeren is een vak
Oppositie voeren is een vak. Het vraagt discipline, inhoud, timing en vooral zelfbeheersing. Wat wij nu zien, is geen oppositie, maar politieke drift. Een wanhopige poging om relevant te blijven door voortdurend aanwezig te zijn, ook wanneer niemand daarom vraagt. Men dringt zich op aan de samenleving, alsof verlies een administratieve fout was die nog hersteld kan worden.
De vraag dringt zich op of dit gedrag niet bedoeld is om af te leiden van het corrupte en slechte beleid dat zij zelf hebben gevoerd. Wie zijn eigen puinhopen niet wil opruimen, wijst liever naar anderen. Wie geen antwoorden heeft, creëert vijanden. En wie geen toekomstvisie kan formuleren, vlucht in emotie en etnische reflexen.
Ironisch genoeg wist Desi Bouterse, hoe men ook over hem denkt, beter om te gaan met verlies. Hij begreep dat macht tijdelijk is en dat stilte soms strategischer is dan hysterie. Hij verdween, hergroepeerde en kwam sterker terug. Dat maakt de huidige vertoning des te schrijnender.
Wat misschien nog zorgwekkender is, is de situatie binnen de VHP zelf. Zijn er werkelijk zoveel mensen die niet doorhebben dat figuren als Jogi en Santokhi de partij van binnenuit beschadigen? En als zij het wel zien, waarom grijpt niemand in? Is men bang, verlamd, of simpelweg medeplichtig door stilzwijgen?
Wanneer politici uitspraken doen als “het volk mist mij al”, dan is elke verbinding met de realiteit verloren gegaan. Dat is geen zelfvertrouwen, dat is zelfbedrog. En zelfbedrog is dodelijk in de politiek. Zeker in een samenleving waar grote problemen al te vaak emotioneel worden benaderd in plaats van rationeel opgelost.
Alsof dat nog niet genoeg is, worden ook etnische kaarten opnieuw uit de kast gehaald. Oude reflexen, oude recepten, oude vergiften. Alsof Suriname daar ooit sterker van is geworden. Alsof verdeeldheid ooit heeft geleid tot stabiliteit of vooruitgang.
Hoe denkt men op deze manier sympathie te winnen bij het volk? Door te polariseren, te klagen en zichzelf als slachtoffer te presenteren? Dat werkt misschien in kleine kring, maar niet in een samenleving die snakt naar rust, volwassenheid en leiderschap met inhoud.
Voor alle duidelijkheid: ik ben partijloos. Zoals altijd zal men proberen mij in een hokje te duwen, omdat kritiek hier zelden inhoudelijk wordt beantwoord. Wie mijn artikelen eerlijk leest, weet dat ik niemand spaar, ook de huidige regering niet. Dit gaat niet over loyaliteit, maar over verantwoordelijkheid.
En precies daar wringt het. Wie na verkiezingsverlies niet in staat is zijn fouten te erkennen, waardig oppositie te voeren en het volk met inhoud toe te spreken, bewijst daarmee dat hij nooit werkelijk geschikt was om te leiden. Leiderschap wordt niet gemeten aan macht, maar aan karakter, en juist dat karakter verdampt wanneer zelfmedelijden, emotionele manipulatie en gekrenkt ego het overnemen.
Macht kan worden afgenomen, maar waardigheid geef je zelf weg. De geschiedenis is genadeloos voor politici die niet kunnen verliezen: zij verdwijnen niet door tegenstanders, maar door hun eigen leegte. En precies daar staan wij nu.
Preani Koendjbiharie