Terwijl het Staatsziekenfonds (SZF) worstelt met een vergoedingssysteem dat psychologische zorg moeilijk toegankelijk maakt, speelt er een tweede, minstens zo hardnekkige barrière: het taboe.
In Suriname worden mensen die psychologische hulp zoeken door delen van de bevolking weggezet als “gek”, waardoor – zelfs wanneer de nood hoog is – in dat geval men de stap naar een psycholoog niet durft te zetten.
Onderminister Raj Jadnanansing van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid erkende onlangs in een interview in het programma de Kringen van Radio ABC dat de huidige financiële regeling een drempel vormt. In dat geval gaf hij het voorbeeld van twee SZF-verzekerden die door hun huisarts voor psychologische hulp waren doorverwezen naar een psycholoog. Hoewel de zorg medisch noodzakelijk was, gaven zij aan de behandeling niet te kunnen voortzetten. De reden hiertoe is het feit dat het SZF slechts een beperkt aantal consulten en een klein deel van de kosten vergoedt, waardoor patiënten afhaken.
Maar naast deze structurele belemmering is er de sociale druk: wie toegeeft psychische klachten te hebben, riskeert stigmatisering in familie, werkkring of de buurt.
Aan de andere kant worden consulten bij psychiaters volledig vergoed, waardoor patiënten vaker die route kiezen, ook wanneer eerstelijns psychologische zorg volstaat. Het gevolg: een onnodige druk op psychiaters en een groeiende kloof tussen wie wél en wie níet hulp durft te zoeken.
De bredere sociaal-economische context versterkt dit probleem. Financiële onzekerheid, werkloosheid en stress kunnen leiden tot psychische klachten. Het taboe maakt dat mensen hun klachten verbergen, waardoor preventieve en laagdrempelige hulp uitblijft en zwaardere zorg later onvermijdelijk wordt.
Het doorbreken van dit taboe is cruciaal. Psychologische hulp is geen teken van zwakte, maar van moed. Het erkennen van mentale problemen moet net zo normaal worden als het behandelen van een lichamelijke kwaal.
Oproep: Laten we het stigma doorbreken. Praat openlijk over mentale gezondheid, steun vrienden of familie die hulp zoeken, en wees kritisch op vooroordelen. Alleen door het taboe te bestrijden én de financiële drempel te verlagen, kan psychologische zorg in Suriname werkelijk toegankelijk worden.