De recente uitspraken van minister Mike Noersalim van Landbouw, Veeteelt en Visserij en zijn collega Marinus Bee van Binnenlandse Zaken illustreren een opmerkelijke beleidsmatige tegenstelling binnen de overheid.
Noersalim stelt dat de overheid kampt met een groeiend personeelstekort, terwijl Bee juist spreekt van een overschot aan ambtenaren.
Volgens Noersalim zijn er binnen zijn ministerie en andere overheidsinstanties honderden vacatures die moeilijk ingevuld raken. Door een personeelsstop moet personeel intern worden herverdeeld, maar beschikbare krachten blijken schaars. Bovendien ontstaan volgens hem tekorten door uitstroom, promoties en functiewisselingen, waardoor tekorten in de organisatie blijven bestaan. Zijn analyse wijst dus op een kwalitatief en functioneel tekort. Er zijn niet genoeg mensen met de juiste vaardigheden op de juiste plek.
Daartegenover stelt Bee dat het ambtenarenapparaat juist te groot is, met circa 51.000 ambtenaren, waarvan een deel geen duidelijke functie of werkplek zou hebben. Hij pleit voor ingrijpende hervormingen zoals strengere registratie, flexibele werktijden en zelfs een zesdaagse werkweek of ploegensysteem. Eerder bleek bovendien dat duizenden ambtenaren zich niet eens registreerden, wat wijst op structurele inefficiëntie en gebrekkige controle.
De kern van de tegenstelling ligt dus niet zozeer in het vastgestelde aantal ambtenaren, maar in de mismatch tussen kwantiteit en kwaliteit. Waar Noersalim spreekt over tekorten in cruciale functies, wijst Bee op een overschot aan onderbenutte arbeidskrachten. Beide uitspraken kunnen tegelijk waar zijn, maar tonen een gebrek aan centrale personeelsplanning en strategisch Human Resource beleid.
Dit is geen kwestie van “te veel” of “te weinig” personeel. Dit is een kwestie van wanorde. Een overheid die niet exact weet wie waar werkt, met welke competenties, en met welk resultaat, verliest de grip op haar eigen functioneren. Dat de ene minister roept om personeel terwijl de andere spreekt over overtolligheid, zegt vooral dat het systeem zelf niet klopt.