Het begint bij het kind op de mulo school. Een kind kan echt ziek zijn en daardoor de school niet kunnen bezoeken. Het komt echter steeds vaker voor dat ouders hun kind onterecht ziek melden. De redenen die ze daarvoor opgeven zijn buikpijn, hoofdpijn, griep, misselijk, verlofaanvraag i.v.m. uitlandig zijn van de voetbalvereniging, korte privé vakanties(vooral bij anderstaligen) en de meest voorkomende reden is wateroverlast.
Als het regent, lopen erven en straten snel onder water dus kan het kind niet door het water lopen om naar school te gaan. Kinderen zien met welk gemak ouders omgaan met ziekmelding en nemen dat gedrag over.
Wat deze ouders echter niet zien, is het effect van het verzuim. Door het verzuim mist het kind de uitleg van de lesstof, daar de leerkracht gewoon doorgaat met de les. Als het kind op die bepaalde dag een repetitie had, moet deze repetitie op een andere dag worden ingehaald. Zodra het kind weer op school is, moet het de rep inhalen. In theorie wordt er wel gezegd, dat het kind de achterstallige uitleg van de leerkracht moet krijgen en aantekeningen van medeleerlingen moet overnemen. Maar in de praktijk gebeurt dit niet. De leerkracht geeft die extra uitleg niet en het kind maakt de inhaal repetitie omdat er een cijfer moet komen.
Terwijl het kind de rep zit te maken, gaat de juf of meester in de klas gewoon door met zijn of haar les. Ook die uitleg mist het kind. Het gevolg hiervan is dat het kind een onvoldoende krijgt voor de inhaal repetitie en ook nog een hiaat krijgt van de daarop volgende lesstof. Zo’n kind blijft een achterstand houden. Een beetje pientere, zelfstandige leerling kan deze achterstand inhalen, maar het komt veel vaker voor dat de achterstand niet wordt ingehaald. De leerling blijft met dat hiaat zitten. Het blijft onvoldoendes regenen. Kortom verzuim op school leidt tot achterstanden in leerresultaten, en een verhoogd risico op voortijdig schoolverlaten.
Het meest nadelige effect van dit verzuim is de onverschilligheid ten aanzien van het leerproces en ook voor de juf of meester. Het kind ziet slechts het gemak en genot voor zichzelf en niet de gevolgen van dat verzuim. Dit is te merken tijdens de resterende leerjaren. Verzuimen wordt schering en inslag. Zelfs in het examenjaar (de vierde klas), is de onverschilligheid te merken, daar de leerling wegblijft van SO’s en examens. Er wordt dan schouderophalend gezegd: ”Ik haal wel een briefje bij de huisarts dan mag ik het examen op een ander tijdstip inhalen.” Er wordt geen moment gedacht aan de gevolgen van dit gedrag. De leerkracht wordt opgezadeld met ergernis en extra werk. Er ontstaat een oponthoud bij het opsturen van de cijfers daar men op de cijfers van de inhalers moet wachten.
Het verzuim krijgt een vervolg. Dit onverschillige gedrag stopt namelijk niet bij de school, het wordt de aard van het beestje op de weg naar volwassenheid. Een voorbeeld hiervan is dat een klusjesman makkelijk wegblijft van een gemaakte afspraak en geen rekening houdt met de gevolgen van zijn gedrag. Ook op de werkvloer komt dit gedrag vaak voor. Bij afwezigheid stagneert het werk en wordt er geen rekening gehouden met de gevolgen voor anderen. Een blik in vele kantoren benadrukt dit gedrag. Het komt maar al te vaak voor dat er lange rijen zijn van klanten (Telesur, EBS en SWM) en dat men van de drie kassa’s maar eentje openhoudt daar degene achter het loket afwezig is.
De klantvriendelijkheid is ver te zoeken. Het gevolg hiervan is dat ook klanten slechts in hun eigen voordeel gaan handelen. Ze bedenken allerlei trucs om aan die lange rij te ontsnappen. Voordringen komt maar al te vaak voor en ontaardt in ruzies. Men probeert mensen die voor in de rij staan over te halen om voor haar of hem te betalen, zodat aan de kassa een persoon langer blijft hangen om drie rekeningen te betalen. Ook worden er vaak portiers omgekocht, kortom de trucs zijn legio en werken, egoïstisch en asociaal gedrag in de hand. Allemaal tekenen dat men slechts aan zichzelf denkt.
Ziekteverzuim heeft dus aanzienlijke gevolgen voor zowel werkgevers en werknemers als klanten. De gevolgen voor het bedrijf zijn meestal hoge kosten (loondoorbetaling, vervanging), verlies van productiviteit voor de werkgever en een hogere werkdruk voor collega’s. Deze verzuimhouding begint op school en werkt door in het karakter van de volwassene. Men kent geen eigen verantwoordelijkheid.
Wat het onderwijs betreft, ligt de laatste tijd de focus, zeer terecht, meer op het tekort aan leerkrachten en het slechte onderwijssysteem en niet op de opvoeding van het kind. Er schort veel aan de opvoeding van onze kinderen en daar is verzuim maar een speldenprik van.
Kinderen hebben een diepgaande invloed op de toekomst van elk land, dus is het noodzakelijk dat we meer oog moeten hebben voor onze kinderen en daar moet thuis in het gezin mee worden begonnen. Ouders moeten hun kinderen niet alleen voeden en doodgooien met geld en materiele spullen, maar ze echt gaan opvoeden.
“The greatest legacy one can pass on to one’s children and grandchildren is not money or other material things accumulated in one’s life, but rather a legacy of character and faith.”
Josta Vaseur