Voor de meeste kinderen is een kinderhuis een tijdelijke plek. Een tussenstation, een moeilijke periode, een adres dat hopelijk ooit weer verruild wordt voor een thuis. Voor mevrouw Serakhatoen Baksi, beter bekend als Tante Jetty, werd het Maharshi Dayanand Kinderhuis echter geen tussenstop, maar haar hele leven.
Woensdag 8 april is op waardige sfeer afscheid genomen van de oudste bewoonster van het kinderhuis van Vereniging Arya Diwaker. Tante Jetty overleed vrijdag 3 april op 85-jarige leeftijd. Haar crematie vond woensdag plaats, nadat dinsdagavond al een rouwzitting was gehouden in de Arya Diwaker-zaal.
Haar levensverhaal is even aangrijpend als bijzonder. Als peuter van ongeveer twee jaar werd zij als vondeling achtergelaten op het erf van het toenmalige kinderhuis. Wat begon als een uiterst kwetsbare start, groeide uit tot een bestaan van maar liefst 83 jaar binnen dezelfde muren. Daarmee werd zij niet alleen een bewoner, maar ook een levend symbool van verbondenheid, zorg en menselijke waardigheid.
Zij hoorde erbij
Tante Jetty was doofstom, maar wie haar gekend heeft, weet dat stilte niet hetzelfde is als afwezigheid. Integendeel. Zij sprak zonder woorden, maar was altijd aanwezig. Ze zat aan tafel met de kinderen, at mee, genoot zichtbaar van gezelschap en deed op haar eigen manier volop mee aan het dagelijks leven in het tehuis. Uitstapjes, spelmomenten, drukte op het erf, voetbalpartijtjes van de jongens: Tante Jetty hoorde er gewoon bij. Juist daarin schuilt de kracht van haar verhaal. In een samenleving waarin mensen met een beperking nog te vaak worden gereduceerd tot hun beperking, liet Tante Jetty zien dat mens-zijn veel groter is dan taal, gehoor of perfectie. Zij hoefde niet te spreken om begrepen te worden. Zij hoefde zich niet op te dringen om geliefd te zijn. Haar aanwezigheid was genoeg.
Voormalig voorzitter van het kinderhuis, Mahinder Sewgobind, schetste in zijn afscheidswoorden een warm en persoonlijk beeld van een vrouw die generaties heeft zien opgroeien. Hij leerde haar bijna dertig jaar geleden kennen, toen hij als secretaris van het hoofdbestuur van Arya Diwaker geregeld vroeger naar vergaderingen kwam om met de kinderen en inwonende moeders te praten. Op het erf, tussen het spel en het leven van alledag, zat ook Tante Jetty. Soms op een schommel, soms op een stoel, aandachtig kijkend naar een voetbalwedstrijd, waarbij zij met duidelijke gebaren liet merken wanneer zij het niet eens was met een overtreding op het veld.
Sterke band
Volgens Sewgobind groeide hun band in de jaren daarna verder uit, vooral toen hij secretaris en later bijna tien jaar voorzitter van het kinderhuis werd. Iedere keer wanneer zij hem zag aankomen, begon zij breed te lachen en zwaaide zij enthousiast met beide handen. Daarna wees zij steevast naar haar slippers. In eerste instantie dacht hij dat ze nieuwe slippers nodig had, maar later begreep hij dat het daar helemaal niet om ging. Het was haar eigen manier om contact te maken, aandacht te vragen en genegenheid te tonen.
Dat soort kleine, ogenschijnlijk eenvoudige momenten zeggen vaak meer dan grote toespraken. Het zijn precies die details die duidelijk maken waarom haar overlijden zo voelbaar is binnen het kinderhuis. Voor velen was Tante Jetty geen “bewoonster”, maar een vast ankerpunt. Iemand die er altijd was. Iemand die hoorde bij het huis, de herinneringen en de identiteit van de plek zelf.
Lange geschiedenis
Het Maharshi Dayanand Kinderhuis kent zelf een lange geschiedenis. Het tehuis werd in 1933 opgericht onder de vleugels van Arya Diwaker, dat sinds 1929 een belangrijke religieuze en maatschappelijke rol speelt binnen de Hindostaanse gemeenschap in Suriname. Het kinderhuis groeide uit tot een instelling waar niet alleen opvang, maar ook opvoeding, gemeenschap en zorg centraal staan.
Nog in januari van dit jaar werd Tante Jetty’s 85ste verjaardag feestelijk herdacht in het kinderhuis, waarbij zij werd omschreven als een geliefde omafiguur binnen de instelling. Toen werd ook opnieuw benadrukt dat zij al 83 jaar in het tehuis woonde en daarmee een unieke plek innam in de geschiedenis van het huis. Haar overlijden valt bovendien in een periode van bredere bezinning binnen Arya Diwaker.
Herdenking
Vandaag, vrijdag 10 april, wordt de 151ste oprichtingsdag van de Arya Samaaj herdacht tijdens een eendaagse yajna, waarbij ook stilgestaan zal worden bij het overlijden van oud-president Chandrikapersad Santokhi en Tante Jetty. Met het heengaan van Tante Jetty verliest het kinderhuis geen gewone bewoner, maar een stukje ziel. Haar afwezigheid zal nog lang voelbaar zijn in de gangen, op het erf, bij de eettafel en in de herinneringen van iedereen die haar heeft gekend.
Soms laat een mens zonder één uitgesproken woord toch een levenslange indruk achter. Tante Jetty was zo iemand. En juist daarom zal zij niet snel vergeten worden.