Zonder financiële steun aan goudzoekers zal kwik niet verdwijnen
Het was weer eens zover. Het zoveelste congres vond plaats waarin door ‘Jan en Alleman’ werd gesproken over het duurzaam veranderen van de kleinschalige goudsector. En ook dit congres zet geen zoden aan de dijk, het blijft weer bij geklets zonder – voorzover bekend – concrete inbreng van de personen waar het feitelijk om gaat, de goudzoekers.
De toekomst van de goudsector in Suriname vraagt om een fundamentele koerswijziging, waarbij bewustwording, samenwerking en inclusiviteit centraal staan. Dat was de wollige cliché boodschap vrijdag 27 maart die centraal stond tijdens het zogenoemde Community Congress in de Ballroom van Torarica Resort.
Onbekende ‘foundation’ en organisatie
Het congres, georganiseerd door FRDCC (Foundation for Research and Development in Caribbean Communities) in samenwerking met planetGOLD Suriname – waarbij je je kunt afvragen wie hier ooit van heeft gehoord – het VN Ontwikkelingsprogramma (UNDP) en het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen, was een samenzijn van beleidsmakers en deskundigen tot vertegenwoordigers uit de gemeenschappen. Maar, onduidelijk is uit welke gemeenschappen die ‘vertegenwoordigers’ afkomstig waren.
Gedragsverandering…?
Volgens planetGold Suriname is gedragsverandering een essentiële voorwaarde voor verduurzaming van de kleinschalige goudwinning. Beweerd werd dat ‘echte verandering pas ontstaat wanneer bewustwording wordt vergroot en betrokkenen binnen de sector worden gestimuleerd om over te stappen op meer milieuvriendelijke en verantwoorde werkwijzen’.
Tja, en daar wringt dus de schoen. Immers, het ontbreekt in Suriname in grote mate aan de wil en inspanning bij de nationale overheid om kleinschalige goudzoekers in het achterland, ook wel porknokkers of (Braziliaanse) garimpeiros genoemd, (financiële) middelen te bieden, waardoor zij over zouden kunnen overstappen op milieuvriendelijke winningsmethoden.
Overigens, al jarenlang doen de wildste geruchten de ronde dat er belangen op hoog niveau zouden spelen die de ordening van de goudsector zouden belemmeren, maar niemand is in staat om over die vermeende belangen enige duidelijkheid te verschaffen. Namen van personen en instanties – die actief zouden zijn in de kleinschalige goudwinning – blijven, op een enkeling na, onvermeld. Het blijft bij ongefundeerde geruchten en aannames.
Fonds voor goudzoekers
Was het niet Gerold Dompig, de voorzitter van het toenmalige Managementteam van de presidentiële Commissie Ordening Goudsector, die in november 2011 verkondigde, dat er een fonds in het leven geroepen zou worden voor goudzoekers?! Een fonds waarop goudzoekers een beroep zouden kunnen doen voor financiële ondersteuning bij de aanschaf van milieuvriendelijke goudwinningsapparatuur.
Dompig zei op 6 november 2011 dat er een investeringsfonds moest komen, om kleinschalige goudzoekers te voorzien van een financiering.‘Er zijn nog wat haken en ogen hieraan. Wat doe je als de mijnbouwer failliet gaat of de lening niet kan betalen? Dit alles moet nog uitgewerkt worden en volgend jaar wordt het gepresenteerd’, sprak Dompig.
Inmiddels is het bijna 2026 en het fonds is er nog steeds niet en lijkt een stille dood te zijn gestorven.
Investeringsfonds genoemd in Ontwikkelingsplan 2012-2016
In het ‘Ontwikkelingsplan 2012 – 2016 – Suriname in Transformatie’ van de regering Bouterse-Ameerali daterend van februari 2012, was onder ‘III.5.1. Goud en Ordening Goudsector’ onder andere te lezen:
‘(…) De Regering zal op korte termijn een staatsbesluit slaan, betreffende de instelling van een investeringsfonds, ten behoeve van de ontwikkeling van de goudsector. Dit fonds zal het financieren van activiteiten in de sector die ondersteunend zijn naar de complete ordening en de duurzame ontwikkeling van de sector ter hand nemen. Kleine en middelgrote ondernemers alsook de overheid en Niet Gouvernementele Organisaties, NGO’s, zullen in aanmerking kunnen komen voor financiering van initiatieven en activiteiten, gericht op het opheffen van de chaotische, illegale en onveilige situatie in de goudrijke gebieden.’
Afwachtend ‘praat’-beleid
Porknokkers en garimpeiros maken nog steeds op grote schaal gebruik van kwik (worden in geen enkel opzicht vanuit Paramaribo gestimuleerd en gemotiveerd om over te stappen op milieuvriendelijke winningsmethoden en –apparatuur) en verontreinigen daardoor het water in de kreken en rivieren en schaden de gezondheid van de inheemsen en marrons in het binnenland die van dat water dagelijks gebruikmaken.
Blijft de regering een dergelijk afwachtend ‘praat’-beleid voeren, dan zullen goudzoekers kwik blijven gebruiken en de biodiversiteit, waar Suriname internationaal op allerlei fora en congressen zo graag mee loopt te pronken, blijven beschadigen en zelfs vernietigen, zoals het geval is in het ‘beschermde’ Brownsberg Natuurpark.