Functieclassificatie dient om onrust weg te nemen onder werknemers. Elke werknemer krijgt een eerlijk loon. Als de werknemer inzicht heeft in hoe de loonstructuur in elkaar zit, dan vergroot dit de solidariteit. Tevreden werknemers zijn productiever en dragen bij aan sociale innovatie. Sociale innovatie houdt rekening met wat mensen kunnen en kennen, met de mogelijkheden die in elke werknemer aanwezig zijn.
Voor werknemers is het belangrijk om betekenisvolle en werkbare jobs uit te oefenen.
Een functieclassificatie is een methode om de jobfuncties in je organisatie te analyseren, te evalueren en in een bepaalde rangordening te gieten. Bij zo’n classificatie stel je het gewicht van elke functie vast aan de hand van het takenpakket, opleidingen en verantwoordelijkheden. De functievereisten worden gewaardeerd ten opzichte van een referentiekader. De uitkomst van de functieclassificatie is een functiehuis, waarin duidelijk is hoe de functies zich ten opzichte van elkaar verhouden. Zo kan je verschillende functieklassen maken waarmee je je medewerkers op een objectieve manier kunt evalueren en verlonen.
Er zijn twee verschillende functieclassificatiesystemen: de klassieke en de dynamische functieclassificatie.
Voor de klassieke of analytische methode werk je met vaste functiebeschrijvingen die vooraf worden opgemaakt en goedgekeurd, zowel door de leidinggevende als door de werknemer in die functie. Je quoteert verschillende parameters – zoals kennis, kunde, takenpakket, complexiteit van de job en opleidingen – per functie volgens een bepaald puntensysteem. Daarbij geef je punten per parameter, hoe zwaar die parameters wegen is vooraf bepaald. Het puntentotaal bepaalt dan de klasse en de juiste rangschikking van elke functie.
Deze klassieke functieclassificatie gebeurt altijd volgens hetzelfde gestandaardiseerde protocol. Het is objectief, en daarom geniet het vaak de voorkeur van vakbonden. Bovendien kun je het als werkgever niet zelf uitvoeren, maar moet je hulp van experten inroepen. Het invoeren van een klassieke functieclassificatie gebeurt altijd volgens hetzelfde stappenplan:
- Eerst maak je een inventaris van alle functies: wie voert welke functie uit en waarom?
- Vervolgens maak je voor elke functie een functieomschrijving op en voegt ze toe aan het protocol. Zowel de leidinggevende als de werknemer die de functie uitvoert moeten ze dan goedkeuren en ondertekenen.
- Daarna worden alle functies gewogen op basis van een gestandaardiseerd puntensysteem.
- Zodra je een gewicht aan de functies hebt toegekend, krijg je automatisch een klassement.
Elk jaar neemt een daartoe bevoegde commissie de klassieke functieclassificatie opnieuw grondig onder de loep om te kijken of alle functies en bijhorend puntensysteem nog correct geschaald zijn.
Functieclassificatie bestaat al heel lang, maar de relevantie ervan in het huidige organisatielandschap wordt steeds groter. Wij zetten voor u de belangrijkste argumenten op een rij om te kiezen voor een systeem van functieclassificatie.
Basis voor transparantie en vergelijking
Het is niet voor niets dat de term ‘functieclassificatie’ vaak opduikt in het kader van de Richtlijn rond loontransparantie die de EU begin mei 2023 lanceerde. Functieclassificatie voorziet u van een coherente structuur waarbinnen functies zich ten opzichte van elkaar verhouden op basis van verschillende objectieve en genderneutrale criteria die in acht worden genomen.
Medewerkers kunnen op die manier de functie gaan vergelijken met andere functies in de onderneming en de onderlinge verschillen in de functies beter begrijpen. Een goed gedefinieerd functieclassificatiesysteem bevordert dus duidelijkheid en transparantie. Medewerkers begrijpen beter hoe hun functie zich verhoudt tot andere functies.
Uit het hoofd mensen belonen en inschalen is vragen om problemen. Met behulp van functieclassificatie biedt u uw medewerkers dus de garantie dat zij op een eerlijke en consistente manier verloond worden. Kortom, functieclassificatie is hot en vandaag meer dan ooit uw bondgenoot op de weg naar meer transparantie en ontwikkelingskansen, zowel voor uw onderneming als voor uw medewerkers.
Richard B Kalloe