De ministeries van Regionale Ontwikkeling (RO) en Landbouw Veeteelt en Visserij (LVV) hebben afgelopen weekend in het dorp Pokigron het officiële startsein gegeven voor het eerste pilotproject voor hooglandrijst. Dit pilotproject is bedoeld om de basis te leggen voor de toekomstige verhoging van de productie van hoogland rijst, gericht op zowel de lokale voedselvoorziening en exportmogelijkheden.
Dit pilotproject moet bezien worden binnen het kader van de beleidsvoornemens van de regering om de productie van hoogland rijst in het binnenland van Suriname op te schalen met het oog op voedselzekerheid. Gemeenschappen in het binnenland moeten hierdoor voor wat betreft de voedselvoorziening minder afhankelijk worden van de kustvlakte.
Tegen de achtergrond van klimaatverandering in de wereld, waarbij voedselproductie steeds meer onder druk komt te staan, is voedselzekerheid van groot belang. Hoogland rijst biedt tegelijkertijd ook unieke kansen voor export. Hoogland Rijst is een nicheproduct, hoofdzakelijk biologisch geteeld en cultureel diepgeworteld.
Traditioneel geteeld
Hoogland rijst (lokaal bekend als Kiyoo alisi of Heygron Alesi) is een traditionele rijstsoort in Suriname die voornamelijk in het binnenland wordt geteeld door de marrongemeenschappen. In tegenstelling tot de grootschalige natte rijstbouw in Nickerie, wordt deze rijst op droge grond verbouwd. Hoogland rijst wordt vaak beschouwd als een gezonder en voedzaam alternatief voor standaard witte rijst en maakt deel uit van het Surinaamse culturele erfgoed.
In de afgelopen jaren zijn met succes tal van proefprojecten voor de grootschalige teelt van hoogland rijst in diverse dorpen in het binnenland uitgevoerd. Dorpsgemeenschappen werden getraind in moderne plantsystemen gericht op verhoging van de productie.
Aangetoond is dat de productie per hectare verhoogd kan worden van 900 kilogram naar rond de 3000 kilogram.
Erfgoed en potentie
Hoogland rijst werd door gevluchte tot slaafgemaakten geplant om te kunnen voorzien in de eigen voedselbehoefte. In het binnenland wordt al eeuwen op traditionele manier hoogland rijst geplant. Het planten, het oogsten tot de verwerking geschiedt handmatig. Er komen geen landbouw chemische stoffen aan te pas bij de teelt.
Er is behoefte aan mini oogstmachines. Hiermee kan het oogsten efficiënter geschieden. Traditioneel gebeurt het oogsten handmatig, hetgeen fysiek veel vereist. Vooral als het om een groot areaal gaat.
Hoewel de teelt primair gericht is op de eigen voedselvoorziening, wordt hoogland rijst de laatste jaren op bescheiden schaal ook lokaal op de markt ten verkoop aangeboden. Behalve dat de vraag cultureel gedreven is, is er ook een groeiende trend onder gezondheidsbewuste consumenten in het buitenland, met name Nederland, naar traditioneel geteelde hoogland rijst. Volgens kenners en deskundigen ligt hier de unieke kans voor export van hoogland rijst als nicheproduct.
Verhoging van de productie zal moeten leiden tot verhoogde inkomsten van lokale gemeenschappen in het binnenland, verhoging van werkgelegenheid en vermindering van de urbanisatie.
Vooralsnog is niet bekend hoe groot het totaal areaal is in het binnenland waarop hoogland rijst wordt geplant, en wat de mogelijkheden zijn voor uitbreiding.