Kunstmest vormt de basis van moderne landbouw. Het is een mengsel van voedingsstoffen dat planten helpt sneller en beter te groeien. De belangrijkste elementen zijn stikstof, fosfor en kalium. Vooral stikstof is cruciaal omdat het zorgt voor sterke bladeren en hogere opbrengsten van gewassen zoals rijst, groenten en granen.
De productie van kunstmest begint meestal met aardgas. In fabrieken wordt uit aardgas waterstof gehaald. Die waterstof wordt gecombineerd met stikstof uit de lucht om ammoniak te maken via het zogenaamde Haber-Bosch proces. Ammoniak is vervolgens de basis voor veel stikstofmeststoffen zoals ureum en ammoniumnitraat. Fosfor en kalium worden uit mijnen gehaald en daarna chemisch verwerkt tot meststoffen die boeren op hun velden gebruiken.
Internationale spanningen kunnen deze keten snel verstoren. Een groot deel van de wereldhandel in kunstmest en grondstoffen voor meststoffen loopt via het Midden-Oosten. Meer dan dertig procent van de wereldexport van stikstofmeststoffen en grondstoffen zoals zwavel passeert via de Straat van Hormuz. Wanneer deze route door oorlog of blokkades wordt afgesloten, kan de wereldwijde toevoer sterk verminderen.
Volgens gegevens van de American Farm Bureau Federation zijn landen in de regio – waaronder Egypte, Iran, Qatar, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten – verantwoordelijk voor ongeveer negenenveertig procent van de wereldexport van ureum en rond dertig procent van de ammoniakexport. Als productie of transport in deze landen wordt verstoord, kan dat direct leiden tot tekorten en prijsstijgingen op de wereldmarkt.
Suriname
Een landbouwexpert legt uit dat dit uiteindelijk ook landen zoals Suriname raakt. Suriname produceert zelf geen kunstmest en is afhankelijk van import. Wanneer internationale prijzen stijgen, moeten lokale landbouwers meer betalen voor dezelfde hoeveelheid meststof.
Dat heeft directe gevolgen voor de voedselprijzen. Boeren rekenen hogere productiekosten door in hun verkoopprijzen. Daardoor kan een lokaal geteelde groente of rijst duurder worden, ook al komt het product uit eigen land.
Volgens de expert is het daarom belangrijk dat landen nadenken over alternatieven, efficiënter gebruik van meststoffen en lokale landbouwinnovaties. Wereldpolitiek kan immers onverwacht bepalen hoeveel een bord voedsel uiteindelijk kost.