In een geopolitieke analyse in het tijdschrift Foreign Affairs stelt politicoloog Stephen M. Walt dat het Amerikaanse wereldleiderschap de afgelopen jaren een merkbare verschuiving heeft doorgemaakt. Volgens Walt ontwikkelt Washington een strategie die hij omschrijft als “predatory hegemony”. Daarmee bedoelt hij een vorm van hegemonie waarbij een dominante staat haar economische, militaire en diplomatieke macht gebruikt om directe voordelen van andere landen af te dwingen.
Historisch presenteerden de Verenigde Staten hun internationale rol vooral als een systeem van stabiliteit en samenwerking. Tijdens de Cold War bouwde Washington een uitgebreid netwerk van allianties in Europa en Azië. Organisaties zoals NATO werden opgericht om een internationale orde te beschermen tegen Sovjetinvloed en om collectieve veiligheid te garanderen. Deze strategie werd vaak gezien als een vorm van liberale hegemonie waarin economische integratie en multilaterale samenwerking centraal stonden.
Volgens Walt laat het huidige beleid echter een andere dynamiek zien. Instrumenten zoals handelsdruk, sancties en economische dreigingen worden vaker ingezet om partners tot concessies te bewegen. De nadruk ligt sterker op nationale voordelen, bijvoorbeeld bij handelsovereenkomsten, technologische concurrentie en militaire samenwerking. Dit betekent dat zelfs bondgenoten soms onder druk worden gezet om Amerikaanse economische of strategische belangen te ondersteunen.
Critici waarschuwen dat deze aanpak risico’s met zich meebrengt. Wanneer bondgenoten het vertrouwen in Amerikaans leiderschap verliezen, kan de internationale samenwerking verzwakken. Tegelijk kan de druk van Washington rivaliserende machten dichter bij elkaar brengen. Vooral de toenemende strategische samenwerking tussen China en Russia wordt door analisten gezien als een mogelijke reactie op Amerikaanse druk.
Toch blijft de Verenigde Staten een uitzonderlijk sterke wereldmacht. Het land beschikt over een wereldwijd militair netwerk, een grote economie, invloedrijke universiteiten en een sterke positie in technologische innovatie. Volgens de analyse ligt de kernvraag daarom niet in de omvang van de Amerikaanse macht, maar in de manier waarop die macht wordt gebruikt.
De keuzes die Washington maakt, kunnen volgens Foreign Affairs bepalend zijn voor de toekomst van de internationale orde: een systeem dat ofwel stabiel blijft door samenwerking, of verder fragmentariseert door toenemende rivaliteit tussen grootmachten.