In Suriname wordt steeds vaker gesproken over goed bestuur binnen bedrijven en staatsbedrijven. Een belangrijk onderdeel daarvan is de aanwezigheid van onafhankelijke bestuursleden. Dat zijn mensen in een Raad van Commissarissen of bestuur die niet direct verbonden zijn aan een politieke partij, familiebelangen of het management van het bedrijf. Hun taak is om kritisch te kijken naar belangrijke beslissingen en ervoor te zorgen dat het bedrijf eerlijk en transparant wordt geleid.
Bestuurskundige dr. Harold .P legt uit dat onafhankelijke bestuurders vooral belangrijk zijn wanneer grote bedragen geld of belangrijke nationale belangen op het spel staan. Volgens hem moeten zulke bestuurders vragen durven stellen, bijvoorbeeld wanneer een bedrijf plotseling veel geld uitgeeft of wanneer contracten worden afgesloten die niet duidelijk zijn.
Een eenvoudig voorbeeld kan dit duidelijk maken. Stel dat een staatsbedrijf nieuwe machines wil kopen voor tientallen miljoenen dollars. Als alle bestuursleden vrienden zijn van de directeur, bestaat het risico dat niemand kritisch kijkt naar de prijs of de leverancier. Een onafhankelijke bestuurder kan dan vragen: waarom is deze leverancier gekozen en zijn er andere aanbiedingen bekeken?
In Suriname blijkt het soms moeilijk om zulke onafhankelijke experts te vinden. Veel deskundigen werken al bij de overheid, bij banken of bij grote bedrijven. Daardoor blijven vaak dezelfde kleine groep mensen in verschillende raden zitten. Dat kan de controle verzwakken.
Een ander voorbeeld komt uit een fictieve situatie in een energiebedrijf. Een jonge accountant die als onafhankelijke bestuurder wordt benoemd, ontdekt dat bepaalde uitgaven niet goed worden geregistreerd. Door haar vragen moet het management uitleg geven en worden nieuwe regels ingevoerd. Hierdoor wordt het bedrijf uiteindelijk transparanter.
Volgens bestuurskundigen helpt sterk toezicht om vertrouwen te vergroten. Investeerders, werknemers en burgers hebben meer vertrouwen wanneer bedrijven eerlijk en professioneel worden bestuurd. Daarom pleiten experts ervoor dat Suriname meer mensen opleidt in bestuur, financiën en toezicht. Alleen dan kunnen bestuursraden onafhankelijker en sterker functioneren.