In Suriname praten mensen vaak over geld, prijzen en politiek. Maar er is een ander probleem dat steeds groter wordt: stress en angst. Psychologen merken dat veel mensen zich zorgen maken over hun toekomst. Niet alleen door oorlogen in de wereld, maar vooral door problemen in hun eigen dagelijks leven.
Veel gezinnen hebben moeite om rond te komen. De prijzen van voedsel blijven stijgen. Een eenvoudige boodschappentas met rijst, olie, kip en groenten kost tegenwoordig veel meer dan een paar jaar geleden. Voor een moeder met drie kinderen betekent dit dat elke dag een moeilijke rekensom wordt: wat kan ik kopen en wat moet ik laten liggen?
Wanneer er geen werk is of wanneer het salaris te laag is, ontstaat spanning in huis. Sommige vaders voelen zich machteloos omdat ze hun gezin niet kunnen geven wat nodig is. Dat kan leiden tot ruzies, verdriet en soms zelfs tot gezinsproblemen.
Jongeren voelen deze spanning ook. Op school proberen zij zich te concentreren, maar thuis horen ze gesprekken over schulden, huur en rekeningen. Een leerling uit Paramaribo vertelde eens dat hij ’s nachts wakker ligt omdat hij bang is dat zijn ouders hun huis verliezen. Zulke zorgen zijn zwaar voor een jong brein.
Veel mensen zeggen dat het vertrouwen in politieke beloften ook is beschadigd. Tijdens verkiezingen horen burgers vaak mooie plannen: betere banen, lagere prijzen en een sterke economie. Maar wanneer die beloften niet uitkomen, groeit teleurstelling en wantrouwen.
Psychologen waarschuwen dat langdurige stress gevaarlijk kan zijn. Mensen kunnen last krijgen van slapeloosheid, hoofdpijn en sombere gedachten. Daarom is het belangrijk dat families met elkaar blijven praten. Gemeenschappen, scholen en kerken kunnen ook steun geven.
Surinamers staan bekend als sterke mensen die moeilijke tijden overleven. Maar zelfs sterke mensen dragen soms een zwaar hart. En soms begint herstel simpelweg met luisteren naar elkaar.
