In Suriname lijkt de discussie over de goudsector soms op een oude radio die steeds hetzelfde liedje afspeelt. President Jennifer Simons vertelde opnieuw dat er zware criminelen actief zijn in de goudvelden. Zij sprak over smokkel, wapens en miljarden die uit het land verdwijnen. Dat klinkt ernstig, maar voor veel mensen is het geen nieuw verhaal. Dit wordt al meer dan vijftien jaar gezegd.
De president kent de sector bovendien al lang. Zij was tien jaar voorzitter van De Nationale Assemblée. In die periode werd ook geprobeerd de goudsector beter te regelen. Een bekend voorbeeld was het ordeningsplan dat werd uitgevoerd onder leiding van Desi Bouterse. Dat plan leverde weinig resultaat op. De problemen bleven bestaan.
Nu zegt de regering dat er een speciale politie-eenheid moet komen om de sector te controleren. Volgens een goudexpert klinkt dat indrukwekkend, maar het is vooral een plan zonder duidelijke uitvoering. “Als je zestien jaar lang weet dat er wapens en smokkel zijn, en je begint nu pas over een speciale unit, dan ben je niet laat”, zegt hij. “Dan ben je extreem laat.”
Ook criminologen vinden dat het verhaal weinig nieuws bevat. Zij wijzen erop dat georganiseerde criminaliteit altijd groeit waar veel geld zit en weinig controle is. “De goudvelden zijn al jaren een plek waar enorme bedragen circuleren”, zegt een criminoloog. “Zonder sterke regels en controle verandert dat niet.”
Een ander voorstel van de regering is het verlagen van de royalty op goud. Het idee is dat goudzoekers dan eerlijk hun goud aan de staat verkopen. Maar volgens critici is er geen duidelijke berekening gemaakt hoeveel extra geld dit werkelijk zal opleveren.
De regering vergelijkt dit met het verlagen van de prijs van PSA-aanvragen. Toen zou de staat uiteindelijk meer geld hebben gekregen. Volgens experts gaat die vergelijking niet op. Een visum of PSA vraag je vrijwillig aan als je een land wilt binnenkomen. Goud is een internationaal handelsproduct met een wereldmarktprijs.
Een goudexpert vat het simpel samen: “Iedere regering zegt dat het moeilijk is. Maar als je na zestien jaar nog steeds plannen aankondigt, lijkt het probleem niet goud. Het probleem lijkt besluiteloosheid.”