Minister Stephen Tsang van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening heeft voorgesteld om de kosten voor het ophalen van huisvuil te koppelen aan het elektriciteitsverbruik van huishoudens. Het idee achter dit model is dat mensen die meer energie gebruiken, meestal ook meer afval produceren. Door deze twee met elkaar te verbinden, zou de overheid volgens het voorstel een eerlijker systeem kunnen creëren waarbij grote verbruikers meer betalen dan kleine verbruikers.
Op het eerste gezicht klinkt dit logisch. Huishoudens met grote huizen, airco’s, veel apparaten en een hoger energieverbruik hebben vaak ook meer verpakkingen, voedselresten en ander afval. Door de vuilophaalrekening te koppelen aan het stroomverbruik kan de overheid administratieve kosten besparen. De energierekening bestaat al, waardoor een extra systeem voor afvalfacturen niet nodig is.
Toch zijn er ook duidelijke problemen met dit model. Energieverbruik zegt niet altijd iets over de hoeveelheid afval. Een gezin met veel kinderen kan weinig stroom gebruiken maar toch veel afval produceren. Aan de andere kant kan een klein huishouden met meerdere airco’s veel stroom gebruiken maar relatief weinig afval hebben. In dat geval betalen sommige burgers meer dan eigenlijk eerlijk is.
Een tweede nadeel is dat elektriciteit in Suriname al duur is voor veel gezinnen. Als de vuilophaal daar ook nog aan wordt gekoppeld, kan de energierekening voor burgers nog zwaarder worden. Dat kan leiden tot meer financiële druk, vooral voor gezinnen met lage inkomens.
In veel landen wordt daarom een ander systeem gebruikt. Een voorbeeld is het zogenaamde “betaal per afvalzak”-model. Burgers betalen dan alleen voor het afval dat zij daadwerkelijk aanbieden. Hoe meer afval iemand produceert, hoe meer hij betaalt. Dit stimuleert mensen om afval te scheiden, minder voedsel weg te gooien en meer te recyclen.
Een realistischer model voor Suriname zou een combinatie kunnen zijn: een kleine vaste bijdrage voor iedereen en daarnaast een variabele bijdrage gebaseerd op het aantal afvalzakken of containers dat wordt aangeboden. Zo blijft het systeem eerlijker en wordt verspilling ontmoedigd.
Het voorstel van de minister kan administratief eenvoudig lijken, maar het risico bestaat dat het niet altijd eerlijk uitpakt. Voor een duurzaam afvalbeleid moet vooral worden gekeken naar het echte afvalgedrag van burgers en niet alleen naar hun elektriciteitsrekening.