De recente diplomatieke ontwikkelingen rond Cuba en de Verenigde Staten plaatsen kleine landen voor een moeilijke keuze. Vooral staten met zwakke gezondheidsstelsels, zoals veel Caribische landen, worden geconfronteerd met geopolitieke druk die direct gevolgen kan hebben voor hun volksgezondheid.
Tijdens een diplomatiek onderhoud tussen minister AndrĂ© Misiekaba van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid en de nieuwe Cubaanse ambassadeur Roberto Blanco DomĂnguez kwam de samenwerking in de gezondheidszorg opnieuw ter sprake. Cuba staat al decennialang bekend om zijn medische brigades en opleidingsprogramma’s voor buitenlandse studenten.Â
Veel Caribische landen, waaronder Suriname, hebben hiervan gebruikgemaakt omdat zij zelf een tekort hebben aan artsen en gespecialiseerde zorgverleners.
Volgens berichten uit internationale media heeft de regering van de Verenigde Staten onder president Donald Trump echter aangekondigd dat landen die gebruikmaken van Cubaanse medische programma’s op een sanctielijst kunnen komen. Het doel van deze druk is volgens Washington om de Cubaanse regering economisch en diplomatiek verder te isoleren.
Vanuit geopolitiek perspectief roept deze strategie belangrijke vragen op. Een geopolitiek analist zou kunnen stellen dat dergelijke sanctiedreigingen vooral kleine en kwetsbare landen raken. Deze landen beschikken vaak niet over voldoende eigen medische capaciteit en zijn afhankelijk van buitenlandse samenwerking. Wanneer zij gedwongen worden die samenwerking stop te zetten, kan dat leiden tot minder artsen, langere wachttijden in ziekenhuizen en een verslechtering van de gezondheidszorg voor gewone burgers.
Jamaica heeft inmiddels aangekondigd zijn medische samenwerking met Cuba te beëindigen. Dit voorbeeld laat zien hoe groot de druk kan zijn wanneer een grootmacht economische sancties in het vooruitzicht stelt. Voor landen met kleine economieën kan het risico op Amerikaanse sancties simpelweg te groot zijn.
De situatie toont een breder probleem in de internationale politiek: gezondheidszorg wordt onderdeel van geopolitieke machtsstrijd. Wanneer medische samenwerking verandert in een politiek drukmiddel, worden uiteindelijk niet regeringen maar gewone mensen het zwaarst getroffen. Kleine landen moeten dan kiezen tussen diplomatieke veiligheid en de gezondheid van hun bevolking.