In Suriname behoren kankerziekten al jaren tot de belangrijkste doodsoorzaken, maar exacte ranglijsten per kankersoort zijn moeilijk vast te stellen door beperkte en onvolledige nationale registraties.
Op basis van ziekenhuisgegevens, regionale trends in het Caribisch gebied en rapportages van artsen worden vooral borstkanker, prostaatkanker, baarmoederhalskanker, longkanker en dikkedarmkanker genoemd als kankers met een hoge sterfte. Deze hoge mortaliteit hangt niet alleen samen met de agressiviteit van de ziekte, maar vooral met late diagnose, beperkte screening en vertraagde start van behandeling.
Een deel van deze kankers kan in Suriname worden behandeld. Chirurgie, chemotherapie en in beperkte mate radiotherapie zijn beschikbaar, vooral in Paramaribo.
Complexe oncologische zorg, geavanceerde bestralingstechnieken en sommige doelgerichte therapieën zijn echter niet structureel aanwezig. Daardoor zijn patiënten regelmatig aangewezen op behandeling in het buitenland, wat kosten, tijdverlies en extra sterfterisico met zich meebrengt. Vroege opsporing blijft daardoor cruciaal, maar screeningprogramma’s zijn nog onvoldoende ingebed in de reguliere gezondheidszorg.
Internationaal onderzoek onderstreept de urgentie hiervan. In de Verenigde Staten is dikkedarmkanker inmiddels de belangrijkste oorzaak van kankersterfte bij mensen jonger dan vijftig jaar, zo blijkt uit een studie gepubliceerd in het Journal of the American Medical Association. Hoewel de meeste gevallen nog steeds bij vijftigplussers voorkomen, neemt het aantal diagnoses bij mensen in hun twintig, dertig en veertig jaar al decennialang sterk toe. Onderzoekers voorspelden eerder dat deze kankersoort rond 2030 de nummer Ă©Ă©n zou worden in deze leeftijdsgroep.
Voor Suriname is dit een waarschuwing. Ook hier worden klachten vaak laat herkend en wordt kanker bij jongere mensen niet altijd verwacht. Zonder betere preventie, bewustwording en toegankelijke diagnostiek zal kanker een steeds zwaardere druk leggen op de samenleving en het zorgsysteem.