De recente brand bij een monteurszaak te Flora, waarbij vier woningen verloren gingen en de ontploffing bij een illegaal olieverwerkingsbedrijf aan de Naaldvarensweg in Para, hebben een oude maar belangrijke milieu gerelateerde wet opnieuw in de schijnwerpers geplaatst; de Hinderwet.
In beide gevallen bleek na onderzoek dat de bedrijven geen Hinderwetvergunning hadden. Volgens de districtscommissarissen waren de ondernemingen dus illegaal gevestigd, terwijl waarschuwingen van de bestuursdienst en milieudiensten eerder al waren genegeerd.
De Hinderwet (G.B. 1930 no. 64, met latere wijzigingen en aanvullingen)) is bedoeld om gevaar, schade en ernstige overlast voor de samenleving te voorkomen. De wet bepaalt dat bepaalde bedrijven niet mogen worden opgericht of geëxploiteerd zonder voorafgaande vergunning van de districtscommissaris van het district waar het bedrijf zich bevindt. Die vergunning is een verplichte formaliteit. Vooraf wordt beoordeeld of de locatie veilig is en onder welke voorwaarden het bedrijf mag functioneren.
De wet geldt voor ondernemingen die door hun activiteiten risico’s opleveren voor de omgeving. Het gaat onder meer om garages en monteursbedrijven, werkplaatsen met zware machines, opslag van brandstoffen en olieproducten, olieverwerkingsinstallaties, houtzagerijen, metaal- en steenbewerkingsbedrijven, drukkerijen, bakkerijen met industriële ovens, slachterijen, chemische opslagplaatsen en andere bedrijven waar rook, lawaai, bodemen luchtverontreiniging, stank, giftige stoffen of explosiegevaar kan ontstaan. Zonder vergunning is de exploitatie verboden.
De vergunning wordt verleend door de districtscommissaris, maar in de praktijk gebeurt dit op basis van adviezen van onder andere brandweer, politie, gezondheids- en milieudiensten, waaronder de Nationale Milieu Autoriteit. Zij controleren ook of bedrijven zich aan de voorwaarden houden.
Bij overtreding kan het districtsbestuur een bedrijf sluiten, voorwaarden opleggen of een vergunning intrekken. Daarnaast kunnen bepaalde handelingen ook strafbaar zijn volgens het Wetboek van Strafrecht, bijvoorbeeld wanneer door nalatigheid brand, ontploffing of gevaar voor de openbare veiligheid ontstaat. Dan gaat het niet meer alleen om een administratieve overtreding, maar om een strafbaar milieudelict.
De kern van de Hinderwet is preventie en veiligheid. De vergunningplicht moet ervoor zorgen dat risicovolle bedrijven niet zomaar tussen woningen ontstaan. De recente incidenten tonen aan wat er kan gebeuren wanneer die regels worden genegeerd.
De wet is oud, maar het doel is actueler dan ooit. Namelijk bescherming van mens, woonomgeving en milieu