De verhouding tussen minister van Justitie en Politie, Harish Monorath, en de gezamenlijke veiligheidsbonden zijn maandag onder druk komen te staan na recente publieke uitspraken van de bewindsman over vermeende integriteitsschendingen binnen de veiligheidsdiensten. De bonden spreken van “onverantwoorde en generaliserende beeldvorming” en eisen nuancering en onderbouwing.
Verontwaardiging over zware beschuldigingen
Aanleiding voor de ophef zijn uitspraken van de minister waarin hij stelde, dat politie- en penitentiaire ambtenaren zich in bepaalde gevallen zouden hebben “verlaagd tot middelmannen” in smokkelpraktijken. Daarbij zou volgens hem structureel worden onderhandeld met gedetineerden en hun familieleden, onder meer rond contrabande en gunsten binnen detentie-instellingen.
De gezamenlijke veiligheidsbonden, waaronder de Surinaamse Politie Bond (SPB), de Bond van Personeel bij de Brandweer Suriname (BPBS), de Bond van Penitentiaire Ambtenaren in Suriname (BPAS) en de Bond van Personeel van de Beveiligings- en Bijstandsdienst Suriname (BPBBS), reageerden met grote verontwaardiging. Volgens hen is het onaanvaardbaar dat een volledig korps in algemene bewoordingen wordt gediskwalificeerd zonder dat verifieerbare feiten of concrete cijfers zijn gepresenteerd.
Zij benadrukken dat een scherp onderscheid moet worden gemaakt tussen individuele overtreders en de grote meerderheid van functionarissen die hun werk integer en onder moeilijke omstandigheden uitvoeren.
Bestaande procedures voor integriteitsonderzoek
De bonden erkennen dat integriteitsschendingen in uitzonderlijke gevallen kunnen voorkomen, maar wijzen erop dat binnen de Surinaamse rechtsstaat reeds disciplinaire en strafrechtelijke procedures bestaan om concrete verdenkingen te onderzoeken en te bestraffen. Volgens hen hoort elke beschuldiging via formele kanalen te lopen, met respect voor hoor en wederhoor.
Voorbarige generalisaties, zo stellen zij, ondermijnen het moreel binnen de veiligheidsdiensten, tasten het vertrouwen van de samenleving in de rechtshandhaving aan en kunnen zelfs de persoonlijke veiligheid van ambtenaren in gevaar brengen.
Structurele knelpunten in de veiligheidsketen
Tegelijkertijd plaatsen de bonden de discussie in een bredere context. Zij wijzen op structurele problemen die volgens hen integriteitsrisico’s vergroten, zoals beperkte operationele middelen, gebrekkig intern toezicht, onvoldoende screening bij instroom en aanhoudend zwakke arbeidsomstandigheden. Volgens de bonden ligt een deel van de verantwoordelijkheid voor deze kwetsbaarheden ook bij het bestuur. Zij pleiten daarom voor duurzame investeringen in professionalisering, betere werkomstandigheden en versterking van controlemechanismen, in plaats van publieke veroordelingen zonder onderbouwing.
Oproep tot dialoog en transparantie
In hun gezamenlijke reactie roepen de bonden minister Monorath op tot terughoudendheid in zijn publieke communicatie over gevoelige integriteitskwesties. Zij vragen hem zijn uitspraken te nuanceren en transparantie te bieden door concrete onderzoeksresultaten en statistieken te delen. Daarnaast dringen zij aan op structureel overleg tussen het ministerie en de personeelsvertegenwoordigers om gezamenlijk te werken aan versterking van integriteit en professionaliteit binnen de veiligheidsdiensten.
Verdere stappen niet uitgesloten
In een formele brief aan de minister waarschuwen de bonden dat zij zich het recht voorbehouden verdere stappen te overwegen indien de reputatie, veiligheid en rechtspositie van hun leden door ongefundeerde of generaliserende uitspraken blijvend worden geschaad.