De spanningen rond Nieuw Koffiekamp in het concessiegebied van Zijin – Rosebel Gold Mines zijn het resultaat van een jarenlang sluimerend conflict waarin mijnbouw, bestaanszekerheid en grondenrechten elkaar raken. Het dorp bevindt zich binnen een grootschalige goudconcessie, een situatie die al sinds de jaren negentig voor fricties zorgt tussen bewoners, goudzoekers en de mijnmaatschappij.
Het veiligheidsvraagstuk kreeg opnieuw nationale aandacht na een tragedie in november 2023, toen een illegale mijnschacht nabij de Rosebel goudmijn instortte en vijftien jonge goudzoekers omkwamen. Het incident onderstreepte de risico’s van ongecontroleerde kleinschalige goudwinning in het gebied en leidde tot hernieuwde discussies over handhaving en ordening.
In januari dit jaar escaleerde de situatie verder. Na een dodelijk incident ontstonden onlusten waarbij machines, voertuigen en controleposten van het mijnbedrijf werden vernield en in brand werden gestoken. De schade werd geraamd op ongeveer 12,5 miljoen Amerikaanse dollar en de productie kwam tijdelijk stil te liggen, hetgeen ook de staatsinkomsten zal raken. Daarop bezochten de ministers van Justitie en Politie, Defensie en Natuurlijke Hulpbronnen gezamenlijk een oriĂ«ntatiebezoek aan Zijin Rosebel Gold Mines N.V.Â
De gesprekken richten zich op beheersen van illegale mijnbouwactiviteiten en verscherping van de controle door grotere fysieke aanwezigheid van politie en militairen
Kort daarna kondigde het Korps Politie Suriname aan dat het gebied tussen Nieuw Koffiekamp en de Royal Hill-mijn uiterlijk vrijdag 13 februari volledig ontruimd moet zijn. Personen die zich daar bevinden moeten vertrekken en hun kampen afbreken. Indien geen gehoor wordt gegeven, zal een gedwongen ontruiming plaatsvinden met inzet van politie en leger.
De overheid stelt dat zij gehouden is aan de mijnbouwovereenkomst en de veiligheid van arbeiders, dorpsbewoners en installaties moet garanderen. Tegelijkertijd geven veel goudzoekers aan dat zij al jaren in het gebied werken en geen andere bron van inkomsten hebben. Zij beroepen zich op hun verbondenheid met het gebied en vrezen hun broodwinning te verliezen. Het dorpsgezag betwist echter dat een deel van deze groep daadwerkelijk tot de gemeenschap behoort.
De kern van het conflict ligt echter in een botsing tussen rechtshandhaving en sociaal-economische realiteit. Kleinschalige goudwinning biedt inkomen voor jongeren, maar brengt ook criminaliteit, gevaarlijke situaties en schade aan de mijnactiviteiten met zich mee. De staat moet tegelijk haar concessieverplichtingen, veiligheid voor iedereen en internationale afspraken waarborgen.
De recente geschiedenis in het binnenland leert dat gedwongen ontruimingen zelden een definitieve oplossing vormen. Groepen keren vaak terug zodra de druk afneemt, terwijl confrontaties kunnen escaleren wanneer communicatie ontbreekt. Juist daarom ligt de uitdaging niet alleen in handhaving, maar ook in dialoog, registratie en het bieden van alternatieven voor bestaanszekerheid.
Het uiteindelijke doel moet zijn dat veiligheidstroepen en goudzoekers elkaar niet gewapenderhand ontmoeten. Wijsheid, proportionaliteit en menselijke benadering zullen bepalend zijn om te voorkomen dat Nieuw Koffiekamp verandert van een bestuurlijk probleem in een nationale crisis.