Suriname staat op de drempel van een nieuw olie-tijdperk. Maar profiteren onze kleine en middelgrote ondernemingen straks écht mee? Een nieuw artikel van onderzoeker Vincent Roep, gepubliceerd in het open-access tijdschrift Journal of Academic Research and Essays (JARE), laat zien dat de kansen groot zijn, maar de obstakels minstens zo hoog. Zijn studie onthult waar het fout gaat, wat er goed gaat en welke keuzes Suriname nu moet maken om lokale bedrijven een eerlijke plek te geven in de olie-economie.
Suriname staat aan het begin van een nieuwe economische periode. De ontwikkeling van de offshore olie-industrie brengt grote kansen met zich mee, maar ook belangrijke uitdagingen voor kleine en middelgrote ondernemingen (KMO’s). Deze bedrijven vormen een belangrijk deel van onze economie en hebben een centrale rol in de vraag hoe Suriname straks kan profiteren van de nieuwe olie-inkomsten.
Nieuw wetenschappelijk onderzoek van onafhankelijk onderzoeker dr. Vincent Roep, verbonden aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname, maakt dit onderwerp nu beter zichtbaar en begrijpelijk voor het brede publiek. Zijn studie is gepubliceerd in het Journal of Academic Research and Essays (JARE), een open access tijdschrift dat de regionale wetenschappelijke productie ondersteunt. Doordat de publicatie vrij toegankelijk is, kunnen ondernemers, beleidsmakers en burgers het eenvoudig raadplegen.
De ontdekking van grote olievoorraden in het Surinaamse zeegebied en het GranMorgu-project zorgen voor veel verwachtingen. Veel Surinamers hopen dat de sector nieuwe banen zal opleveren, dat de economie zal groeien en dat er meer buitenlandse investeringen komen. Kleine en middelgrote bedrijven zijn hierbij onmisbaar. Zij vormen het fundament van de binnenlandse economie en zijn al actief in sectoren die nauw aansluiten op de olie-industrie, zoals bouw, logistiek, transport, onderhoud en catering.
Het onderzoek van Roep laat zien dat Surinaamse KMO’s verschillende sterke punten hebben. Veel bedrijven zijn flexibel en passen zich snel aan nieuwe situaties aan. Deze flexibiliteit maakt hen aantrekkelijk voor een sector waarin planning en tijdsdruk belangrijk zijn. Ze beschikken bovendien over waardevolle lokale kennis, zoals ervaring met Surinaamse regelgeving, infrastructuur en cultuur. Daarnaast zijn veel KMO’s bereid om samen te werken met internationale bedrijven, wat essentieel is om toegang te krijgen tot de mondiale olie- en gassector.
Toch zijn de uitdagingen groot. De moeilijkste drempel is financiering. Veel ondernemers geven aan dat ze nauwelijks leningen kunnen krijgen om te investeren in machines, voertuigen of certificeringen die nodig zijn om op een professioneel niveau aan de olie-industrie deel te nemen. Vooral het gebrek aan internationale certificeringen, zoals ISO- of API-normen, vormt een harde eis waaraan veel bedrijven niet voldoen. Deze certificeringen zijn duur en het proces is ingewikkeld. Daarnaast beschikken veel bedrijven over verouderde technologie, waardoor ze minder competitief zijn in vergelijking met buitenlandse leveranciers.
Naast deze interne problemen bestaan er ook structurele, bredere obstakels. Het Surinaamse systeem rond wetgeving, aanbestedingen en beleid is nog onvoldoende ingericht om lokale bedrijven sterk te maken. Een belangrijk struikelblok is het ontbreken van een wettelijk kader voor local content. In landen als Ghana en Angola bestaat zo’n wet al. Daar zijn internationale oliebedrijven verplicht een deel van hun goederen en diensten lokaal in te kopen. Ook beschikken die landen over nationale instanties die toezicht houden op naleving en die bedrijven actief begeleiden. Suriname heeft deze structuren nog niet, waardoor KMO’s afhankelijk zijn van vrijwillige keuzes van internationale bedrijven en dus minder zekerheid hebben.
Ook de manier waarop aanbestedingen worden georganiseerd, vormt een probleem. Veel ondernemers weten niet wanneer er opdrachten beschikbaar zijn. Beslissingen zijn niet altijd duidelijk en soms lijkt persoonlijke beïnvloeding een rol te spelen. Hierdoor voelen bedrijven zich niet altijd eerlijk behandeld en is er weinig vertrouwen in het systeem. Dit ontmoedigt investeringen en beperkt de bereidheid om te groeien.
Ondanks deze obstakels laat Roep zien dat er grote kansen liggen. De ontwikkeling van de olie-industrie zorgt voor groei in aanverwante sectoren zoals bouw, logistiek, onderhoud, beveiliging, milieudiensten en catering. Als de overheid investeren wil in een betere ondersteuning van KMO’s, kunnen deze bedrijven een veel grotere rol spelen in toekomstige projecten. De geografische ligging van Suriname maakt daarnaast samenwerking met Guyana en Brazilië aantrekkelijk, wat nieuwe markten kan openen.
Op basis van zijn onderzoek doet Roep zes belangrijke aanbevelingen. De eerste aanbeveling is het invoeren van een wet over local content die bedrijven verplicht om samen te werken met Surinaamse leveranciers. Vervolgens moet er een onafhankelijke organisatie komen die toezicht houdt, bedrijven helpt met certificering en trainingen aanbiedt. Daarnaast moet de toegang tot financiering worden verbeterd, bijvoorbeeld met staatsgaranties of speciale fondsen voor KMO’s. Verder moeten er meer opleidingen en technische trainingen komen, in samenwerking met Staatsolie, internationale bedrijven en onderwijsinstellingen. Ook is het belangrijk om één centrale, transparante website te ontwikkelen voor aanbestedingen. Tot slot moet Suriname werken aan bredere economische diversificatie, zodat het land niet volledig afhankelijk wordt van olie.
Als Suriname deze stappen zet, kunnen KMO’s een belangrijke rol spelen in de olie-economie en kan de sector een motor worden voor brede economische groei. Maar zonder duidelijk beleid blijven de grootste kansen in handen van buitenlandse bedrijven. De inzichten uit het onderzoek van Vincent Roep, gepubliceerd in JARE, maken duidelijk dat Suriname nu moet handelen. De olie is een kans, geen garantie. De echte vraag is of het land kiest voor sterke regels, transparantie en een toekomst waarin ook Surinaamse bedrijven echt kunnen meedoen.
Het artikel is te lezen op de website van JARE https://jare.org.gy/surinames-offshore-oil-and-gas-sector/.
Vincent Roep