De tijd raakt op. Op 5 februari 2026 verloopt het laatste overgebleven akkoord voor nucleaire wapenbeheersing tussen de Verenigde Staten en Rusland: het New START-verdrag. Met het aflopen daarvan dreigt het tijdperk van nucleaire arms control definitief ten einde te komen.
Daarvoor in de plaats dient zich een nieuw nucleair tijdperk aan – een aanzienlijk gevaarlijker tijdperk. Volgens de Doomsday Clock, gepubliceerd door de Bulletin of Atomic Scientists, staat de wereld dichter bij nucleaire vernietiging dan ooit tevoren. Een belangrijke reden daarvoor is dat het aantal nucleaire grootmachten is gegroeid van twee naar drie.
Zoals de Doomsday Clock-waarschuwing van 2026 stelde: “De concurrentie tussen grootmachten is uitgegroeid tot een volwaardige wapenwedloop, zichtbaar in het toenemende aantal kernkoppen en platforms in China, en in de modernisering van nucleaire draagmiddelen in de Verenigde Staten, Rusland en China.”
De opkomst van China als nucleaire evenknie van Rusland en de Verenigde Staten is een relatief nieuw fenomeen. In 2011 schatten deskundigen dat China ongeveer 240 kernwapens bezat. Datzelfde jaar kwamen Rusland en de Verenigde Staten een nieuw wapenbeheersingsverdrag overeen – het New START-verdrag – waarin zij beloofden hun arsenalen terug te brengen tot maximaal 1.550 ingezette strategische kernkoppen per land tegen 2018. Beide landen stonden wederzijdse inspecties toe om de naleving van deze limieten gedurende de looptijd van het verdrag te verifiëren.
Sinds de inwerkingtreding van New START zijn de aantallen kernkoppen van Rusland en de Verenigde Staten gemaximeerd gebleven. Intussen is het Chinese nucleaire arsenaal meer dan verdubbeld, tot naar schatting 600 kernkoppen medio 2024.
Beijing was nooit partij bij de nucleaire wapenbeheersingsakkoorden, noch tijdens de Koude Oorlog, noch daarna. En hoewel China’s kernwapenvoorraad nog steeds ongeveer de helft bedraagt van die van Washington of Moskou, wijst de huidige ontwikkeling op een zorgwekkende trend. Nu China zijn nucleaire capaciteiten blijft uitbreiden en Rusland en de Verenigde Staten zich zichtbaar afkeren van verdere wapenbeheersing, lijkt de meest waarschijnlijke toekomst er een van angstaanjagende instabiliteit: een nieuwe nucleaire wapenwedloop, met meer spelers en minder voorspelbaarheid.
Dit zal niet de Koude Oorlog van vorige generaties zijn.
Bron: Analyse gebaseerd op berichtgeving en waarschuwingen van de Bulletin of Atomic Scientists en de Doomsday Clock, januari 2026.