Men zegt zo vaak, ‘mensen vergeten gauw’. Dat is echter niet helemaal waar. Mensen vergeten wat ze willen vergeten. In het dagelijks leven worden we in verschillende situaties, daarmee geconfronteerd.
Neem bijvoorbeeld een vrouw die door haar man wordt mishandeld. Ze weet dat het telkens weer zal gebeuren en toch blijft ze in die situatie. Er zijn vrouwen die zichzelf wijs maken dat ze om de kinderen of om financiële redenen bij een man blijven die haar en de kinderen slecht behandelt. Ze beseffen dat ze de verkeerde keuzes maken en toch kiezen ze ervoor om te doen alsof al die mishandelingen niet hebben plaatsgevonden en blijven ze in zo’n situatie hangen. Ook kinderen maken vaak de verkeerde keuzes. Ze zien en weten dat hun vriendenkring niet deugt en toch blijven ze daarin hangen.
Nog zo’n voorbeeld is dat mensen weten dat bepaalde politieke figuren niet deugen. Ze worden dagelijks geconfronteerd met de bewijzen van hun wangedrag, leugen en bedrog en toch kiezen ze weer voor deze mensen. Is iemand die de feiten kent, over de juiste informatie beschikt en toch de verkeerde beslissing neemt dom of zwak?
Iedereen maakt wel eens keuzes waarvan je achteraf denkt: “Had ik dat maar anders gedaan.” Of het nu gaat om het kopen van een product, het nemen van een carrièrebeslissing, het straffen van je kind of politieke keuze enz.
Onze emoties spelen een cruciale rol in de besluitvorming. Wanneer we gestrest zijn of uit zijn op wraak, bang, boos of verdrietig zijn, kunnen we besluiten nemen die niet altijd logisch zijn. Onder druk kunnen we bijvoorbeeld sneller geneigd zijn om een beslissing te nemen die een onmiddellijke bevrediging oplevert, maar niet noodzakelijkerwijs op de lange termijn het beste is voor ons welzijn. Echter, als zo’n keuze alleen jou en je naaste omgeving raakt, is de schade nog te beperken. Maar soms raken de beslissingen die we nemen een heel volk en dat kan rampzalig zijn. Bijvoorbeeld de NDP heeft na de verkiezingsuitslag, heel wat overhaaste beslissingen genomen die achteraf verkeerd uitpakken voor het land.
Goede beslissingen moeten voortkomen uit deskundigheid en ervaring en men doet ervaring op omdat er slechte beslissingen waren genomen. Wat we echter zien is dat er mensen zijn die inzien dat ze de verkeerde keus hebben gemaakt en daarom iets anders kiezen. Ook zijn er naïeve mensen die niet door hebben dat hun keuze rampzalig is en daarom in die situatie blijven hangen. Er zijn echter ook mensen die drommels goed weten dat hun keuze niet deugt en toch kiezen ze weer voor hetzelfde. Deze laatste groep is er debet aan dat een land kapot gaat.
We leven in een democratie dus elk mens is vrij om keuzes te maken zonder de druk dat het de perfecte keuze moet zijn. Meestal hebben de keuzes te maken met de vervulling van persoonlijke behoeften. Behoeften, keuzes en motivatie horen dus bij elkaar. Jouw persoonlijke behoefte om bijvoorbeeld sneller geregeld te worden in een baan of voordeel voor je zaak, kan er toe leiden dat je ervoor kiest om voor een bepaalde politieke partij te kiezen. En dit fenomeen stagneert al jaren de ontwikkeling van Suriname.
Wij moeten als Surinamers leren, om niet te kiezen wat alleen belangrijk is voor jou als individu of voor je eigen partij, maar wat goed is voor het bredere geheel. Je weegt jezelf mee maar niet meer of minder dan andere mensen of aspecten. En dat is juist de fout die vele Surinamers maken. Iedereen kijkt naar wat belangrijk is voor zichzelf en niet voor het land en alle andere mensen.
Soms zullen we moeten kiezen voor iets dat anderen meer ten goede komt en soms iets dat meer jouw behoeften tevreden stelt. We moeten ons dus minder egoïstisch opstellen door te kijken naar het bredere plaatje. Niet alleen de persoonlijke behoefte speelt hier een rol, maar ook de omgeving kan doorslaggevend zijn bij het maken van keuzes omdat mensen proberen om hun omgeving tevreden te stellen. Er zijn ook mensen die voor een bepaalde politieke partij kiezen omdat generaties lang de hele familie voor die partij kiest of omdat die partij hun ras vertegenwoordigt. Ze denken zelf niet meer na en gaan automatisch mee in die flow. Kortom jarenlang zijn er door het Surinaamse volk keuzes gemaakt op verkeerde basis.
Toch kan er gezegd worden dat er geen verkeerde keuzes bestaan. De keuze lijkt alleen maar ‘verkeerd’ als je de consequenties van je keuze niet wil aanvaarden of als je vindt dat de uitkomst van jouw keuze of de keuze van de ander anders had moeten zijn. Men vindt het vaak moeilijk om de keuze van de ander te accepteren. Velen kunnen het bijvoorbeeld moeilijk accepteren dat het gros voor de NDP heeft gekozen. In opstand komen of schelden, heeft geen zin. Verstandig is om je niet op te stellen als de blokkade van de ander. En dat kan alleen als je de keuze van de ander gewoon aanvaardt. Probeer wel te leren van de fouten van de ander.
“The successful man will profit from his mistakes and try again in a different way.” (Winston Churchill)
Josta Vaseur