De goudprijs bereikt historische niveaus, maar de Surinaamse staatskas profiteert nauwelijks. Dat contrast is geen marktparadox, maar een bestuursvraagstuk.
Terwijl het land over aanzienlijke goudreserves beschikt, blijven opbrengsten structureel buiten bereik. Illegale winning opereert al jaren buiten effectieve controle en onttrekt waarde, veiligheid en fiscale ruimte aan de staat. De recente geweldsincidenten rond de Rosebel goudmijn bevestigen een patroon dat in het binnenland vaker is waargenomen. De feitelijke scheidslijn tussen een bestuurlijke kustvlakte en een nauwelijks gereguleerd binnenland voedt het beeld van twee staten binnen één land.
Internationaal staat goud in het teken van onzekerheid. Volgens de World Gold Council steeg de wereldwijde vraag in 2025 met één procent tot 5.002 ton, het hoogste niveau ooit. Beleggingsvraag dreef die stijging, terwijl juweliersvraag werd afgeremd door recordprijzen.
Reuters meldde dat de goudprijs voor het eerst boven de 5.300 dollar per ounce uitkwam, met een forse jaar-op-jaar stijging, mede door geopolitieke spanningen en afnemend vertrouwen in de Amerikaanse dollar. Deze context vergroot de potentiële opbrengsten voor producerende landen, mits de keten formeel en afdwingbaar is ingericht.
Een goudexpert stelt dat Suriname vooral verliest op governance. Zonder helder productie- en exportregime, traceerbaarheid, handhaving en fiscale afdrachten blijft elke prijsstijging extern. Het ontbreken van een samenhangend beleidsplan voor de goudsector over meerdere jaren is daarbij doorslaggevend. Verwijzingen naar gebrek aan middelen overtuigen niet, omdat de illegale sector zelf volgens ingewijden miljoenen omzet genereert die buiten belastingheffing blijft. Dat geld creëert parallelle machtsstructuren en dempt politieke urgentie.
Opvallend is de afwezigheid van een inhoudelijk parlementair debat over de goudsector. Zolang beleid reactief blijft en institutionele keuzes worden uitgesteld, verandert een hoge goudprijs niets aan de staatskas. De markt doet haar werk. De staat niet.