Suriname staat opnieuw voor een dreigende gezondheidscrisis: muskietenplagen in verschillende delen van het land waaronder Paramaribo-Noord, vergroten de kans op een uitbraak van chikungunya. Deze ziekte, berucht om haar hevige lichaamspijnen, koorts en gewrichtsontstekingen, legt niet alleen de kwetsbaarheid van de bevolking bloot, maar ook de gevolgen van nalatigheid in onderhoud en toezicht.
De overheid draagt een groot deel van de verantwoordelijkheid. Slecht onderhouden trenzen en afwateringssystemen zorgen voor stilstaand water, een ideale broedplaats voor de Aedes aegypti muskiet, de overbrenger van onder andere chikungunya en dengue.
Waar vroeger milieu-inspecteurs van het Bureau voor Openbare Gezondheidszorg (BOG) regelmatig huisbezoeken brachten om waterhoudende voorwerpen in huis en op het erf te controleren en indien nodig te bespuiten, en bewoners te wijzen op hun rol in de preventie, is die in de praktijk zo goed als verdwenen. Hun aanwezigheid in de wijken was ooit een tastbare vorm van bescherming, vandaag is die rol uitgehold.
Maar ook particulieren laten steken vallen. Leegstaande percelen en verwaarloosde erven zijn niet alleen een bron van ergernis, maar vormen een directe bedreiging voor de volksgezondheid. Het maatschappelijk middenveld – buurtorganisaties, scholen, religieuze instellingen – kan hier een cruciale rol spelen door bewustwording te vergroten en gezamenlijke opruimacties te organiseren.
De oproep tot actie voor beleidsmakers is duidelijk: herstel de gedeelde verantwoordelijkheid. Dat betekent structureel onderhoud van trenzen en afwateringssystemen, het opnieuw activeren van buurtgerichte inspecties door milieu inspecteurs van het BOG, en het stimuleren van burgerparticipatie. Alleen door samenwerking kan Suriname voorkomen dat chikungunya opnieuw duizenden mensen treft.
De muskietenplagen zijn meer dan een ongemak. Die zijn een spiegel van hoe nalatigheid en gebrek aan samenwerking de gezondheid van de samenleving in gevaar brengt. Beleidsmakers moeten nu handelen – niet pas wanneer het aantal besmettingen fors is toegenomen.