De invloed van de Verenigde Staten in Suriname is de afgelopen twee decennia structureel afgenomen, terwijl China zijn positie juist heeft versterkt. Dit verlies aan grip is geen plotselinge breuk, maar het gevolg van verschillen in strategie, timing en instrumentarium.
De VS benadert Suriname traditioneel via diplomatie, veiligheidscoöperatie en normatieve agenda’s rond bestuur en mensenrechten. Deze benadering levert beperkte directe economische voordelen op en gaat vaak gepaard met voorwaarden.
China hanteert een transactioneel model waarin infrastructuur, kredieten en zichtbare projecten centraal staan, met minimale politieke eisen.
Chinese aanwezigheid is vooral sterk in fysieke en economische domeinen. Wegen, bruggen, overheidsgebouwen, woningbouw en telecommunicatie projecten zijn tastbare symbolen van invloed.
Daarnaast is China een belangrijke handelspartner en kredietverstrekker, waarbij financiering vaak snel beschikbaar komt en gekoppeld is aan uitvoering door Chinese bedrijven. Voor een kapitaalarm land als Suriname weegt dit zwaar, zeker wanneer Westerse financiering traag is of afhankelijk wordt gemaakt van hervormingen die politiek gevoelig liggen.
Volgens een geopolitiek analist ligt de kern van het Amerikaanse probleem in het ontbreken van een consistent Caribisch en Noord-Zuid Amerika-beleid. Washington erkent weliswaar het strategische risico van groeiende Chinese aanwezigheid, vooral rond havens, digitale infrastructuur en grondstoffen, maar reageert fragmentarisch. Initiatieven zijn vaak defensief en laat, gericht op het terugdringen van Chinese invloed in plaats van het aanbieden van een aantrekkelijk alternatief. Economische programma’s blijven kleinschalig en missen de zichtbaarheid die Chinese projecten wel hebben.
Daarbij komt dat China inspeelt op multipolariteit. Suriname hoeft niet te kiezen, maar kan relaties spreiden. Zolang de VS vooral waarschuwen en conditioneren, en China levert en investeert, blijft het voor Washington moeilijk om verloren invloed terug te winnen. Zonder langdurige economische betrokkenheid en strategische aanwezigheid zal deze trend zich voortzetten.