De analyse van president Jennifer Simons over inflatie kanalen is technisch correct, maar
economisch onvolledig. Wisselkoers , aanbodschokken en inflatieverwachtingen verklaren het
probleem, maar verklaren niet waarom de lasten structureel bij dezelfde groepen terechtkomen.
Inflatie is in Suriname geen neutraal macro verschijnsel, maar een sociaal selectief proces
waarbij lage en middeninkomens disproportioneel koopkracht verliezen terwijl kapitaal en
rentegevoelige vermogens zich sneller aanpassen.
De waarschuwing tegen algemene loonstijgingen is vanuit orthodox stabiliteitsdenken logisch,
maar negeert de asymmetrie tussen prijzen en lonen. Prijzen reageren onmiddellijk op koers en
marktmacht, lonen volgen vertraagd en onvolledig. Het categorisch afwijzen van looncorrecties
zonder bindende prijsbeheersing, winstmarges of huurregulering verankert reële verarming.
Gericht beleid wordt genoemd, maar niet geconcretiseerd in afdwingbare mechanismen.
Ook het deviezendiscours blijft eenzijdig.
Dat deviezen moeten “werken voor Suriname” is juist,
maar zonder structurele herverdeling van exportopbrengsten blijft dit een financiële
circulatieoefening. Zolang goud, hout en toekomstige olieopbrengsten primair via private
kanalen en fiscale uitzonderingen weglekken, verandert monetaire discipline niets aan
inkomensongelijkheid. Het dichten van economische lekken vereist harde keuzes:
royaltyherziening, progressieve winstbelasting en het beperken van transfer pricing, niet alleen
het aantrekkelijk maken van formele kanalen via de Centrale Bank van Suriname.
De gemelde groei van overheidsinkomsten in 2025 klinkt positief, maar een linkse benadering
vraagt de vraag wie die groei heeft gedragen. Zonder expliciete verschuiving van indirecte
belastingen naar progressieve directe heffingen blijft belastingverbreding regressief. Wat
ontbreekt is een expliciet herverdelingskader: automatische loon en uitkeringsindexatie voor lage
inkomens, prijsplafonds op basisgoederen, publieke investeringen in voedselproductie en
betaalbare huisvesting, en sociale uitgaven als stabilisator, niet als kostenpost.
Stabiliteit zonder sociale correctie is geen verantwoordelijkheid maar uitstel van conflict.