De Deviezencommissie heeft plechtig de eerste reeks bijzondere beschikkingen
overhandigd. Een moment van nationale betekenis, kennelijk. Alsof routine
ineens nieuws wordt zodra er een mapje, een handdruk en een camera aan te pas
komen. Morgen volgt mogelijk deel twee, overmorgen deel drie, tot we gewend
raken aan het idee dat normaal werk uitzonderlijk heet zolang het maar wordt
aangekondigd.
Het doet denken aan een broodjeszaak die elke middag de pers belt om te
melden dat er vandaag twaalf kip, acht kaas en drie met iets ondefinieerbaars zijn
verkocht. Niemand vraagt waarom, voor wie of tegen welke prijs. Het feit dát er
broodjes zijn verkocht, is blijkbaar voldoende. Applaus, camera uit, tot morgen.
Wat in dit geval ontbreekt, is precies datgene wat transparantie betekenis geeft.
Beschikkingen waarvoor? Bedragen hoeveel? Criteria welke? Daarover blijft het
stil. In plaats van informatie krijgen burgers ceremonie. In plaats van controle
krijgen zij vertrouwen op afroep.
Echte transparantie is niet het overhandigen van papier, maar het publiceren van
inhoud. Zet dagelijks alle beschikkingen online, met doelen en bedragen,
toegankelijk en controleerbaar. Laat burgers zelf lezen in plaats van geloven. Tot
die tijd blijft dit geen financieel beleid, maar een toneelstuk met gesloten
gordijnen. En het publiek mag alleen klappen, niet meekijken.