Vanwege het feit dat de Verenigde Staten zich terugtrekt uit 66 internationale organisaties, waaronder 31 VN organisaties, verschuift ook het zwaartepunt van de wereldpolitiek. Het besluit maakt deel uit van de “America First” politiek van president Trump en betekent dat de VS stopzetting van deelname en financiering van deze organen wil.
Voor kleine landen als Suriname brengt dat risico’s, maar ook nieuwe kansen. We zitten met de vraag wie het gat opvult dat de VS achterlaat. Dit omvat klimaatorganisaties, humanitaire- en ontwikkelingsorganisaties, en samenwerkingsverbanden rond milieu, gender, migratie en meer. Suriname is betrokken bij verschillende van deze multilaterale organisaties. Via deze platforms krijgt het land toegang tot financiering, technische kennis en internationale besluitvorming. De VS was binnen veel van deze organisaties een dominante donor en politieke speler. Het vertrek van de VS zet budgetten onder druk en verandert de geopolitieke machtsverhoudingen.
Vooral op klimaatgebied kan dat voelbaar worden. Suriname presenteert zich internationaal als bosrijk land en potentiële klimaathoeder. Projecten rond bosbehoud, kustbescherming en duurzame energie zijn vaak afhankelijk van multilaterale fondsen. Minder geld en minder politieke steun kunnen leiden tot vertragingen of strengere voorwaarden. Kleine landen staan daarbij meestal achteraan in de rij.
President Jennifer Geerlings-Simons was in september 2025 bij de VN voor de 80e Algemene Vergadering, waar ze Suriname vertegenwoordigde en sprak over multilateralisme, gendergelijkheid, klimaatactie en vrede. Ze voerde ook bilaterale gesprekken, waarbij ze Suriname profileerde als groen en divers en pleitte voor hervorming van de VN,
Ook op sociaal vlak dreigt een stille impact. Programma’s rond gezondheidszorg, reproductieve rechten en gendergelijkheid worden vaak uitgevoerd via internationale organisaties. Als de financiering opdroogt, komt de uitvoering onder druk te staan, in buurten, klinieken en scholen.
Economisch gezien verliest Suriname mogelijk toegang tot beleidsadvies en ondersteuning via internationale ontwikkelings- en handelsfora. Dat heeft vooral betrekking op de lange termijn. Minder ondersteuning vandaag kan morgen betekenen dat investeringskansen worden gemist.
Tegelijkertijd ontstaat er ruimte voor andere wereldmachten. De Europese Unie zal waarschijnlijk een grotere rol gaan spelen, vooral op het gebied van klimaat, bestuur en mensenrechten. China positioneert zich al langer als alternatieve partner, met nadruk op infrastructuur, handel en leningen. Ook landen als India, Brazilië en regionale ontwikkelingsbanken zullen mogelijk hun invloed vergroten.
De toekomst vraagt daarom om scherpere diplomatie. Suriname zal actiever moeten schipperen tussen grootmachten en partners. Regionale samenwerking via CARICOM en Zuid-Zuidrelaties worden daarbij belangrijker.
De Amerikaanse terugtrekking betekent echter niet het einde van multilaterale samenwerking. Wel verandert het speelveld. Voor Suriname ligt de uitdaging in het omzetten van die verschuiving in strategische kansen.
Belangrijk is dat de VS-terugtrekking nog niet formeel door de VN is bevestigd en juridisch betwist kan worden. De intentie en gevolgen zoals aangekondigd zijn echter al breed gemeld door internationale media en experts.
Veel organisaties blijven bestaan en Suriname blijft lid van de VN en andere multilaterale instellingen alleen verandert de betrokkenheid van de VS.