De geopolitieke ontwikkelingen rond Suriname zijn complex, maar raken direct aan onze toekomst. Suriname beschikt over olie, gas, bossen en strategische ligging. Toch ontbreekt het aan een samenhangende koers. Dat is geen toeval, maar het gevolg van vijftig jaar versnipperd en reactief beleid.
Met de komst van een nieuwe regering onder leiding van Simons, gesteund door partijen die al decennia lang regeringsverantwoordelijkheid dragen, is de vraag gerechtvaardigd: wordt dit een breuk met het verleden of een herhaling?
Breek met de politieke routine
De grootste fout die deze regering kan maken is doorgaan alsof het 1975 of 2015 is. Wil zij echt anders zijn, dan moet zij binnen afzienbare tijd breken met drie oude reflexen: achterkamerpolitiek, coalitieafspraken boven landsbelang en het uitstellen van moeilijke keuzes onder het mom van “rust”.
Rust zonder koers is geen stabiliteit, maar stilstand.
Suriname op een geopolitiek kruispunt
Suriname ligt niet aan de rand van de wereld, maar op een strategisch kruispunt. In het oosten grenst het aan Frans-Guyana, onderdeel van Frankrijk en de EU. In het zuiden aan Brazilië, een regionale grootmacht en BRICS-lid. In het westen aan Guyana, een olieproducerend land dat nauw samenwerkt met de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. In het noorden ligt de Atlantische Oceaan met belangrijke energie- en handelsroutes.
Kleine landen zonder duidelijke strategie worden in zo’n omgeving geen partners, maar speelballen.
CARICOM: nuttig, maar niet voldoende
CARICOM biedt diplomatieke ruimte, maar geen garantie. Guyana is zowel CARICOM-lid als buur met een onopgelost grensvraagstuk. Samenwerking op energiegebied kan zinvol zijn, maar alleen als Suriname handelt vanuit een duidelijke eigen strategie en niet uit naïef vertrouwen.
Olie, gas en bos: rijkdom zonder regie
Suriname heeft meerdere natuurlijke rijkdommen, maar mist samenhang. Energie, bosbeheer, schuldvermindering en klimaatbeleid worden los van elkaar behandeld. Daarmee verliest het land onderhandelingskracht. Rijkdom zonder regie maakt een land kwetsbaar.
Grootmachten en invloed
De belangstelling van de VS, waarschuwingen over China, Europese betrokkenheid en de rol van Brazilië maken duidelijk dat Suriname al deel uitmaakt van internationale invloedssferen. De vraag is niet of Suriname kiest, maar of het zelf keuzes maakt.
Een noodzakelijke stap: een Nationale Geopolitieke Raad
Wil deze regering echt anders opereren, dan is de instelling van een Nationale Geopolitieke Raad onmisbaar. Een vast orgaan van onafhankelijke deskundigen dat grote besluiten rond energie, grondstoffen en buitenlandse politiek vooraf toetst en de regering verplicht adviseert. Zonder zo’n structuur blijft beleid persoonsafhankelijk en kortzichtig.
Slot
Suriname zit op een goudmijn, maar bestuurt alsof het op drijfzand staat. Niet door gebrek aan mogelijkheden, maar door gebrek aan strategische organisatie. Als ook deze regering geen duidelijke breuk maakt met het verleden, zal de geschiedenis zich opnieuw herhalen. En dan kan niemand zeggen dat de waarschuwingen ontbraken.
Preani Koendjbiharie