Suriname op weg naar een nieuwe juridische hoogste toets
Suriname staat op het punt een belangrijke stap te zetten in de hervorming van zijn rechtssysteem. Centraal in deze plannen staat de invoering van cassatierechtspraak, een rechtsmiddel dat tot nu toe ontbreekt in het Surinaamse recht. Met cassatie krijgt het land een hoogste rechter die niet opnieuw naar de feiten van een zaak kijkt, maar toetst of lagere rechters het recht juist hebben toegepast.
Cassatie is dus kort gezegd, beroep aantekenen bij de hoogste rechter tegen een uitspraak van een lagere rechter. Het gaat dus niet om een derde inhoudelijke behandeling, maar om juridische controle, correctie van fouten en het bevorderen van rechtszekerheid en rechtsontwikkeling.
In de huidige situatie zijn rechterlijke uitspraken na hoger beroep definitief. De Grondwet biedt geen ruimte voor cassatie. Om dat te veranderen, hebben leden van De Nationale Assemblee in december 2025 initiatiefwetten ingediend die onder meer een wijziging van de Grondwet beogen. Daarmee zou de weg worden vrijgemaakt voor de oprichting van een zogenoemde nationale Hoge Raad die als cassatierechter kan functioneren.
Voorstanders zien cassatie als een noodzakelijke modernisering van de rechtsstaat. Het versterkt de bescherming van burgerrechten en vergroot het vertrouwen in de rechtspraak. President Jennifer Simons benadrukte dat de voorgestelde grondwetswijziging vooral bedoeld is om de juridische basis te creëren. De concrete uitwerking moet volgen in aparte wetgeving.
Juristen waarschuwen dat cassatierechtspraak alleen zinvol is als de onafhankelijkheid van de hoogste rechter goed is gewaarborgd en er voldoende deskundigheid aanwezig is. De discussie is daarmee nog lang niet afgerond, maar duidelijk is dat Suriname aan de vooravond staat van een fundamenteel juridisch debat.