Mexicaanse kartels volgen in 2021

Noot van de redactie: deze op beveiliging gerichte beoordeling is een van de vele van dergelijke analyses die zijn gevonden bij Stratfor Threat Lens, een uniek beschermend informatieproduct dat is ontworpen met het oog op leiders op het gebied van bedrijfsbeveiliging. Threat Lens stelt professionals in de branche en organisaties in staat om opkomende bedreigingen voor mensen, bedrijfsmiddelen en intellectueel eigendom over de hele wereld te anticiperen, identificeren, meten en verminderen. Threat Lens is de enige uniforme oplossing die beveiligingsrisico’s analyseert en voorspelt vanuit een holistisch perspectief, waarbij alle meest relevante wereldwijde inzichten worden samengebracht in één enkel interactief dreigingsdashboard.

Sinds 2006 produceert Stratfor een kartelrapport dat de krachten onderzoekt die het gecompliceerde kartellandschap in Mexico aandrijven. Beginnend met de versnippering van krachtige, beproefde kartels, is deze taak steeds ingewikkelder geworden naarmate het aantal gewelddadige groepen in het land blijft toenemen. De lijst van alle drugshandelorganisaties in Mexico is lang, dus we zullen de belangrijkste groepen uitlichten en de manieren evalueren waarop ze Mexico de komende 18 maanden zullen beïnvloeden in ons jaarlijkse kartelrapport voor 2021, dat in twee delen zal worden opgesplitst dit jaar; Threat Lens-clients hebben toegang tot deel twee.

Grotendeels statische karteldrijfveren, van 2020 tot 2021 en daarna
Ondanks pandemische veranderingen in de afgelopen 18 maanden – waaronder Amerikaanse grenssluitingen, reisbeperkingen, lockdowns en avondklokken – zijn de strategische krachten achter het kartelgeweld in Mexico sinds 2020 weinig veranderd: grotere groepen bleven lokale conflicten aanwakkeren door de smokkelroutes te controleren en territorium door samenwerking met lokale bendes, en in veel gevallen door COVID-19-lockdowns te gebruiken om territoriale controle uit te oefenen. Belangrijke aanjagers van geweld en onveiligheid in Mexico in de komende 18 maanden zijn de inkomstenstromen van kartels, politieke relaties, de veiligheidsrelatie tussen de VS en Mexico, technologische en militaire capaciteiten van kartels en rivaliteit tussen kartels. Criminele groeperingen zullen ook te maken blijven krijgen met versnippering en onderlinge strijd die leidt tot sporadische toename van geweld, zoals de gebeurtenissen in Reynosa op 19 juni, toen burgers werden gedood als gevolg van onderlinge strijd tussen de Golfkartels. Andere opmerkelijke kartelgestuurde risico’s voor de komende 18 maanden zijn onder meer:

Volatiliteit langs de Amerikaans-Mexicaanse grens – essentieel terrein voor kartelactiviteiten, waaronder drugs- en migrantensmokkel – die zou kunnen leiden tot sporadische sluitingen en vertragingen bij binnenkomsthavens en grensovergangen.
Een verhoogde dreiging van willekeurig geweld in belangrijke gebieden waar kartels strijden om controle, zoals de staten Guanajuato, Jalisco, Michoacan, Queretaro en Zacatecas.
Voortdurende bedreiging van afpersing en diefstal voor bedrijven die zich richten op de winning van natuurlijke hulpbronnen – zoals olie, mijnbouw en hout – gezien het lucratieve karakter van deze bedrijven.
Ondanks alle pandemische bewegingsbeperkingen bleef het kartelgerelateerd geweld volgens historische maatregelen zeer hoog, waarbij het aantal moorden slechts 0,4% daalde ten opzichte van het recordhoogte van 34.648 moorden in 2019. Ondanks aanzienlijke investeringen in verschillende veiligheidsmaatregelen, zijn de moorden in Mexico sinds 2018 op het hoogste niveau gekomen, wat de aanhoudende invloed van de kartels in het hele land nog eens onderstreept. De twee grootste kartels blijven Cartel Jalisco Nueva Generacion (CJNG) en het Sinaloa-kartel.

Confrontaties tussen hen – en tussen hen en een verscheidenheid aan lokale milities, kleinere kartels en Mexico’s veiligheidstroepen – zorgen voor aanhoudend geweld en bredere onveiligheid. Hoewel de CJNG en Sinaloa de meeste aandacht trekken, spelen kleinere groepen een belangrijke rol in plaatselijke conflicten, zoals hoe de op Sinaloa gelieerde Carteles Unidos de vooruitgang van CJNG in de staat Michoacan bestrijdt. Hoewel kleinere groepen zoals Tempeliers, La Familia Michoacana, Los Viagras, Los Rojos en het Juarez-kartel niet het soort nationale aanwezigheid hebben van sommige van hun rivalen, dienen ze als belangrijke volmachten voor grotere criminele organisaties op nationaal niveau en eeuwige bronnen van plaatselijk geweld en onveiligheid in hun werkgebied.

Vraag naar drugs en inkomstenstromen van kartels
Zoals we sinds het rapport van 2018 hebben benadrukt, blijft fentanyl een grote rol spelen in de drugshandel, wat duidelijk blijkt uit de toename van 70% in de inbeslagnames van synthetische stimulerende middelen aan de grens van oktober 2019 tot september 2020. Dit ondanks de veranderingen in de levensstijl van de consument veroorzaakt door de pandemie die een lichte wending zag van stimulerende middelen en in de richting van drugs zoals marihuana en fentanyl als gevolg van sluitingen van het nachtleven. De verwachting is dat naarmate de beperkingen voor bars en clubs worden opgeheven en het aantal vaccinaties stijgt, de vraag naar stimulerende middelen zoals cocaïne en meth zal toenemen. In 2020 bereikte het aantal sterfgevallen door een overdosis drugs in de Verenigde Staten een recordhoogte, een stijging van 29% ten opzichte van het voorgaande jaar. Van deze sterfgevallen door overdoses was 60% te wijten aan synthetische opioïden, met name fentanyl, wat suggereert dat kartels hun laboratoriumactiviteiten voor synthetische opioïden in Mexico blijven uitbreiden. De stijging van de populariteit van fentanyl kan worden toegeschreven aan de potentie voor consumenten en winstgevendheid voor kartels. Fentanyl is 50 keer krachtiger dan heroïne, wat betekent dat de high van de gebruiker veel intenser is. We schatten dat kartels in 2019 ongeveer $ 14 miljard verdienden aan de verkoop van fentanyl. Alleen al op basis van winstgevendheid is de overstap naar fentanyl logisch. Kartels vinden de productie en handel in synthetische drugs, zoals fentanyl, gemakkelijker in vergelijking met veel omvangrijkere cannabis met een lagere waarde.

Terwijl drugshandel de belangrijkste bron van inkomsten blijft voor — en conflicten tussen — Mexicaanse kartels, bieden andere inkomstenstromen ook lucratieve winsten en kunnen ze vaak leiden tot gewelddadige geschillen. Naarmate de illegale migratie vanuit Mexico en Midden-Amerika naar de Verenigde Staten toeneemt, is mensensmokkel, die afhankelijk van het land van herkomst tussen de 1.300 en 10.000 dollar per persoon kan kosten, een steeds belangrijker kartelactiviteit geworden. Kartels hebben deze praktijk uitgebuit om inkomsten uit drugshandel aan te vullen en dominantie te laten gelden langs de grens tussen de VS en Mexico. Andere criminele economieën die vaak door de Mexicaanse kartels worden uitgebuit, zijn onder meer illegale mijnbouw – die naar schatting 10% van de totale mijnbouwactiviteiten van het land op zich neemt – en oliediefstal, die naar schatting in totaal $ 3 miljard aan verliezen heeft veroorzaakt voor Petroleos Mexicanos, de staats- oliemaatschappij in eigendom. Hoewel drugshandel belangrijk blijft in plattelandsgebieden, vergroten deze specifieke criminele activiteiten vaak het geweld, vooral in kleinere steden waar de lokale economie beperkt is tot de winning van natuurlijke hulpbronnen. De centrale stad Celaya in Guanajuato had het hoogste aantal moorden per hoofd van de bevolking in het land in 2020: 109 per 100.000 inwoners (vergeleken met een nationaal percentage van 13 per 100.000) als gevolg van gevechten tussen het Santa Rosa de Lima-kartel en de CJNG over brandstofdiefstal en de controle op de verkoop van methamfetaminen.

Politiek
Kartels hebben lang het Mexicaanse politieke systeem uitgebuit om toegang te krijgen tot bescherming van gekozen functionarissen, hun uithoudingsvermogen te vergroten en tal van andere voordelen te behalen die voortkomen uit politieke connecties en hefboomwerking. Met name het Sinaloa-kartel is in het verleden bedreven gebleken in het onderhouden van strategische relaties met overheidsfunctionarissen, waardoor de leden van het kartel botsingen met veiligheidstroepen kunnen vermijden en in het algemeen serieuze controle door de overheid kunnen voorkomen. Als gevolg van het belang dat kartels hechten aan politieke invloed en gedreven door de parlementsverkiezingen in juni voor het lagerhuis van het Mexicaanse Congres, nam het kartelgeweld tegen politieke kandidaten in 2021 toe tot het op één na hoogste punt sinds de verkiezingen van 2000. Gezien het belang van het vestigen van subnationale controle over een bepaalde staat – zoals Guerrero, waar vooral politiek geweld is toegenomen – zullen kartels zich waarschijnlijk richten op traditioneel minder politiek prominente gemeenten waar ze vrijer kunnen opereren zonder een significante aanwezigheid van de staatsveiligheid. Toenemend geweld tegen politici om door kartel gesteunde kandidaten te installeren, zal het vermogen van criminele groepen om achter de schermen te opereren en politieke krachten te manipuleren om hun criminele activiteiten in stand te houden, verbeteren. Na het recente electorale succes van door kartels gesteunde kandidaten in staten als Guerrero, is het waarschijnlijk dat toenemend geweld in en rond verkiezingen in de toekomst zal worden geregulariseerd, vooral als wordt aangetoond dat het tastbare voordelen oplevert.

Hoewel kartels profiteren van politieke relaties, worden ze nog steeds geconfronteerd met routinematige druk van Mexicaanse veiligheidstroepen op alle overheidsniveaus. In het verleden werd deze druk versterkt door een sterke werkrelatie tussen Mexicaanse veiligheidstroepen en Amerikaanse autoriteiten die informatie delen die nuttig is om kartels aan te pakken. Na de arrestatie door de VS van twee Mexicaanse functionarissen op hoog niveau in 2020 op beschuldiging van het assisteren van kartels, heeft de relatie tussen de Mexicaanse veiligheidstroepen en de Amerikaanse tegenhangers echter geleden. De afname van de bilaterale betrokkenheid in het afgelopen jaar heeft geleid tot een leemte in de inlichtingendienst binnen de Mexicaanse veiligheidsdiensten, wat zou kunnen leiden tot meer kartelactiviteiten in het hele land.

Technologische en militaire mogelijkheden
Hoewel de karteltechnologie de afgelopen 18 maanden niet significant is veranderd, zijn de steeds militaristische capaciteiten van de Mexicaanse kartels van bijzonder belang bij het analyseren en verklaren van toenemend geweld. Los Zetas was de eerste criminele groep in Mexico die directe banden had met eerdere Amerikaanse militaire training, aangezien leden van de groep voormalige leden van het Mexicaanse veiligheidsapparaat waren. Sindsdien heeft deze trend zich verder verspreid over de Mexicaanse kartels en heeft het de paramilitaire aard van groepen als de CJNG helpen katalyseren. Dit militarisme kan niet alleen een duidelijke boost geven aan de gewelddadige capaciteiten van kartels, maar kan ook propaganda bieden om rivalen, veiligheidstroepen en lokale burgers te intimideren. Bijvoorbeeld, in een propagandavideo die in juli 2020 door CJNG werd uitgebracht, waren groepsleden gekleed in tactische uniformen met luchtafweergeschut met het opschrift ‘CJNG’, met automatische geweren en het besturen van gepantserde vrachtwagens met gemonteerde wapens die bekend zijn geworden als ‘monsters’.

Terwijl ze hun paramilitaire capaciteiten hebben uitgebreid, zijn kartels vooruitgang blijven boeken in het gebruik van bewapende drones om vijanden aan te vallen, zoals te zien is in een incident in april 2021 in de stad El Aguaje in Michoacan, waar CJNG de staatspolitie aanviel met drone-dropped bommen. Hoewel dergelijke wapens nog niet bijzonder dodelijk zijn gebleken, voegen ze nog een andere bedreigingsvector toe voor rechtshandhavers die al overbelast zijn bij het reageren op kartelgerelateerde activiteiten. Zelfs als het geen tactische game-changers zijn, kan het verdere gebruik van drones door kartels psychologisch effectief zijn en toekomstige reacties van wetshandhavingsinstanties afschrikken op manieren die het gevoel van straffeloosheid van kartels versterken. Aangezien de perceptie dat bewapend zijn als schurkenstaten comparatieve voordelen met zich meebrengt, is het waarschijnlijk dat een groeiend aantal gewelddadige groepen buiten de grootste kartels dergelijke trends zal gaan nabootsen, wat de kans en dodelijkheid van geweld zal vergroten te midden van een potentiële wapenwedloop tussen gewelddadige groepen .
STRATFOR.

error: Kopiëren mag niet!
%d bloggers liken dit: