Amsterdams burgemeester Halsema biedt excuses aan voor rol Amsterdam in slavernij

Maar, herstelbetalingen zijn niet aan de orde

Burgemeester Femke Halsema bood donderdag 1 juli namens het stadsbestuur van Amsterdam excuses aan voor de rol die de hoofdstad heeft gespeeld in het slavernijverleden. Ze deed dat tijdens de nationale herdenking van de afschaffing van de slavernij in het Amsterdamse Oosterpark, zo berichten diverse lokale media en de gemeente Amsterdam.

‘Voor de actieve betrokkenheid van het Amsterdamse stadsbestuur bij het commerciële systeem van koloniale slavernij en de wereldwijde handel in tot slaaf gemaakten bied ik, namens het college van burgemeester en wethouders, excuses aan’, zei Halsema.

De burgemeester zei in haar toespraak, dat ‘geen enkele nu levende Amsterdammer schuld heeft aan dat verleden’. Het stadsbestuur wil daar wel verantwoordelijkheid voor nemen, want dat staat ‘in een niet-onderbroken lijn met het bestuur van haar voorgangers’, legde de burgemeester uit. ‘Ook met die regenten en burgemeesters, wier handelen wij verafschuwen.’ Volgens Halsema is het tijd ‘om het grote onrecht van de koloniale slavernij te metselen in de identiteit van onze stad. Met een ruimhartige en onvoorwaardelijke erkenning.’ 

Amsterdam is de eerste gemeente die formeel excuses maakt. Ook Utrecht, Den Haag en Rotterdam overwegen dit te doen. Britse steden als Londen, Liverpool en Chicago en Charleston in de Verenigde Staten gingen Amsterdam al voor. De excuses van Halsema werden met applaus en gejuich ontvangen.

‘Deze geschiedenis heeft een erfenis achtergelaten in onze stad’, zei Halsema in haar toespraak. Die erfenis is ‘groots en zichtbaar’ in de historische grachtengordel en de rijkdom van kunst in de stad. ‘Veel minder zichtbaar – en lang genegeerd – in de uitbuiting toen en de ongelijkheid van nu’, aldus de burgemeester.

Eerder op de middag overhandigde een adviescollege een rapport aan demissionair minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren. Hierin staat dat Nederland de slavernij en de slavenhandel waar Nederlanders zich tot 1863 schuldig aan maakten, moet erkennen als misdrijven tegen de menselijkheid en excuses daarvoor moet maken. ‘Deze adviezen zijn belangwekkend en niet mis te verstaan’, reageerde Ollongren tijdens de herdenking. ‘Daar kunnen we niet omheen.’ Ze noemde het noodzaak om ‘ons verleden onder ogen te zien’. Tegelijkertijd benadrukte ze hoe belangrijk het is om racisme en discriminatie in onze tijd tegen te gaan. ‘Er is nog een lange weg te gaan.’ Naar het slavernijverleden kunnen we volgens de minister alleen ‘met afschuw, berouw en schaamte’ kijken. Ze sloot haar toespraak af met een pleidooi om ‘niet tegenover, maar naast elkaar te staan.’

Tijdens de nationale herdenking in het Amsterdamse Oosterpark bij het monument van Erwin de Vries trad verder onder meer songfestivaldeelnemer Jeangu Macrooy op. De aanwezigen hielden een minuut stilte en er werden kransen gelegd bij het nationale slavernijmonument. Normaal gesproken vindt na de herdenking het festival Keti Koti plaats, om de afschaffing van de slavernij te vieren. Vanwege de coronamaatregelen gaat dat dit jaar wederom niet door.

Niet afkopen

Ondanks de excuses, ziet ook de gemeente Amsterdam niets in herstelbetaling. ‘Herstel heeft vele vormen’, meldt de gemeente in een toelichting. ‘Herstelbetalingen zijn daar een van, maar bijvoorbeeld ook het slavernijmonument, de jaarlijkse herdenking, de inzet op een nationale feestdag en een blijvende plek waar de geschiedenis verteld kan worden, een museum.’ Volgens het stadsbestuur is dit ‘geen schuld die je kan of moet willen afkopen’. In plaats daarvan zet de hoofdstad in op erkennen, verzoenen en ‘de ongelijkheid van nu bestrijden’.

error: Kopiëren mag niet!
%d bloggers liken dit: