Wereldwijd wordt jaarlijks op 10 oktober “World Mental Health Day” herdacht om awareness over psychische aandoeningen te vergroten. Het thema voor 2013 is: “Mental Health and Older Adults” .Te vaak wordt ervan uitgegaan dat problemen op psychisch gebied een normaal deel van ouder worden is. Bij de meeste mensen verloopt het proces van ouder worden echter probleemloos.Bij een significant deel van de ouder wordende mensen is er sprake van het ontwikkelen van een dementieel syndroom of andere psychiatrische klachten als een depressie of verwardheid. Speciale aandacht voor de doelgroep is daarom geboden.
Volgens de World Health Organization (WHO) blijft het een feit dat de wereldbevolking snel aan het verouderen is en in 2050 het aantal zestigplussers meer dan verdubbeld zal zijn van 11% naar 22%. Dat wil zeggen dat er dan 2 miljard mensen ouder dan 60 op de wereld zullen zijn in tegenstelling tot de huidige 605 miljoen. Momenteel lijdt ongeveer 15% van volwassenen , die ouder dan 60 zijn aan geestelijke gezondheidsproblematiek. Zij hebben speciale fysieke en geestelijke uitdagingen waar aan gewerkt moet worden in de zorg.
Zorg voor oudere patienten
In Psychiatrisch Centrum Suriname zijn veel van de chronische patiënten oud geworden in de instelling. Niet alleen op de geriatrische afdelingen zitten er zestigplussers, maar ook op de rustige chronische afdelingen. Het PCS is “thuis” voor meer dan 150 chronische patiënten boven de 60 die last hebben van ernstige tot zeer ernstige geheugenstoornissen en gedragsstoornissen.
Volgens psychiater Edgar Joemmankhan, belast met de vernieuwing van de chronische psychiatrie in het PCS, heeft een aangescherpt rehabilitatie- en resocialisatiebeleid door de jaren heen geleid tot sterke reductie van het aantal opgenomen oudere patiënten. Bovendien heeft naar zijn zeggen de assertieve poliklinische en outreachende aanpak naar de nieuwe patiënten in deze doelgroep, geleid tot een reductie van nieuwe opnamen met meer dan 90 %.“Wij zij met de kracht van de Poliklinieken Psychiatrie en de Sociaal Psychiatrische Dienst in staat de meeste dementerende of verwarde bejaarden ambulant te houden. Dit is belangrijk omdat wij deze patiënten zolang mogelijk in eigen omgeving willen houden.”Echter vind hij ook dat er meer behandel, begeleiding en ontplooiingsmogelijkheden voor deze chronisch opgenomen patiënten gecreëerd moeten worden.
Veel patiënten maar ook de hulpverleners hebben zich berust in de huidige woon,leef en behandelsituatie in de kliniek, waarbij veel van de patiënten weinig initiatieven ondernemen dan slapen, eten en een sigaret roken. Ze trekken zich terug op de banken of lopen in zich zelf pratend, een wandeling makend op de gang of op het terrein, kennen vaak de naam van hun medepatiënten waar zij vele jaren mee samen wonen niet. Hun contacten met de buitenwereld zijn al lang uitgedoofd.” De opvang en behandeling van deze chronische patiënten kan en moet op een humanere, doelgerichte wijze worden georganiseerd worden volgens Joemmankhan. “Wij zijn meer dan voorheen doordrongen van het feit dat de chronische patiënten in PCS wonen”.
Ontwikkelingen in de chronische zorg: Thuis in het PCS
· De bouw en vernieuwbouw van wooneenheden voor groepen van maximaal 10 patiënten is thans in uitvoering.
· Aangepaste zorgprogramma’s gericht op een menswaardig bestaan en persoongerichte rehabilitatie worden dan ingevoerd en kunnen zonder veel geld en moeite worden ingevoerd.”
· Er wordt tevens gewerkt aan het verruimen van de capaciteit van dagbehandeling voor deze doelgroep.
· In de vernieuwing is opgenomen een Klinische Psychogeriatrisch Diagnostische Centrum ,waar ouder worden mensen met psychiatrische klachten op deskundige wijze worden geanalyseerd en voor hen een plan van behandeling wordt opgesteld dat ook uitgevoerd kan worden door andere centra van opvang
Het Psychiatrische Centrum Suriname verwacht dat dit vernieuwingstraject, gelanceerd onder de naam ”Thuis in het PCS” 2 jaren in beslag zal nemen .