Vrijdag 24 november 2017

“Suriname verkeert momenteel in een situatie waarbij de stabiliteit compleet zoek is geraakt. Om de stabiliteit terug te winnen, vormt human resources een belangrijke factor. Daarbij kan voornamelijk de politiek invulling aan geven, aangezien hiermee het totaal land geregeerd wordt. Thans blijkt juist dat de huidige regering de uitdagingen in het land niet aankan. Met woorden als ‘trafasi no de’ kan het volk geen gunstige toekomst tegemoet zien. Dit betekent dat er dieper gekeken moet worden naar de oorzaak om de vele issues in het land te verhelpen.” Soenderpersad Hanoeman, onderwijswetenschapper tevens maatschappijkenner, is van mening dat het kiesstelsel dringend geëvalueerd moet worden en wel om de volgende redenen.

Non-raciaal en non-religieus kiesstelsel nastreven
De electorale onderwaardering van enkele districten en het niet op de juiste wijze functioneren van de regionale vertegenwoordigers, beschouwt Hanoeman als een ernstige issue. Hij vindt dat er goede regelingen geschapen moeten worden voor het beter kunnen faciliteren van de ressorts- en districtsraadsleden. “Een kiesstelsel moet een zo rechtvaardig mogelijk resultaat kunnen presenteren dat non-raciaal en non-religieus is, waarbij doelmatigheid van bestuur gevormd kan worden, opdat de aspiraties van het volk geprevaleerd kunnen worden.” Het volk heeft ook een belangrijke taak om de juiste personen op de juiste plaats te zetten. Vaak komt het voor dat de samenleving (meestal jeugdigen) op basis van tijdelijke voordelen zichzelf in de vingers snijdt. Artikel 57 lid 1 van de grondwet bepaalt dat de leden van het parlement rechtstreeks gekozen mogen worden door ingezetenen, die de leeftijd van 18 jaar hebben bereikt en die de Surinaamse nationaliteit bezitten. Hanoeman ziet graag dat de wettelijke leeftijdsgrens voor het stemrecht verhoogd wordt. “De 18-jarigen zijn in principe nog kinderen. Zij zijn geestelijk nog niet rijp om aan de zwaarwichtige verkiezingen deel te kunnen nemen als stemgerechtigden. Hun onderscheidingsvermogen/oordeel/inzicht is nog niet voldoende ontwikkeld.” Op basis van artikel 60 van de grondwet kan een wijziging van het kiesstelsel overigens uitsluitend door een 2/3 meerderheid van het parlement gerealiseerd worden.

Randvoorwaarden voor parlement
Hanoeman merkt op dat het parlementslidmaatschap geen strenge eisen stelt aan de kandidaten van het hoogste college van Staat. Een ieder die een loyale politieke kleur heeft, kan in De Nationale Assemblee (DNA) terechtkomen en deze werkwijze keurt de maatschappijkenner ten zeerste af. De politieke loyaliteit schept namelijk geen duurzame ontwikkeling in Suriname. Aangezien er geen specifieke opleiding bestaat voor de functie van parlementslid, vindt Hanoeman dat de persoonskenmerken zwaarder moeten wegen dan de educatieve achtergrond van de kandidaten. Zo moet een kandidaat onder andere goede contactuele eigenschappen bezitten, goede analyses kunnen maken, leergierig en besluitvaardigheid zijn, actief kunnen luisteren, affiniteit hebben voor maatschappelijke issues, werklust hebben, onkreukbaar zijn, samenwerkingsvaardigheden bezitten en te allen tijde een professionele attitude op na kunnen houden. “Maar bovenal moeten parlementariërs kritisch kunnen denken. Als het tegenovergestelde van deze kwaliteiten het geval mocht zijn, hoort een individu absoluut niet thuis in het hoogste college van het land! Wrong is wrong, even if everyone is doing it and right is right, even if only you are doing it.”

Werkgebied van parlementariërs
Waarvoor moeten parlementariërs de bovengenoemde persoonskenmerken bezitten? Hanoeman deelde mee dat het parlementslidmaatschap gepaard gaat met representatieve, wetgevende, ‘deliberatieve’ en controlerende factoren. “Een parlement is het hoogst verkozen beraadslagend orgaan van een democratische rechtsstaat, dat bestaat uit de verkozen vertegenwoordigers van het volk, die een essentiële rol vervullen in de totstandkoming van wetsproducten en het uitoefenen van controle op de regering.” En zo een controle kan niet uitgeoefend worden door een persoon die goed bevriend is met de regering. Doordat wetten nogal breed georiënteerd zijn, is het van belang dat de volksvertegenwoordigers van alle markten thuis zijn om over dergelijke zwaarwichtige zaken te kunnen discussiëren. Volgens Hanoeman kan DNA gebruikmaken van calculaties van de Algemene Rekenkamer om te controleren of de uitvoerende macht zich aan de begroting houdt en het staatsgeld verantwoord uitgeeft. “Door het instellen van een parlementaire onderzoekscommissie kunnen de oorzaken van foutieve handelingen op een bepaald beleidsterrein uitgezocht en aangepakt worden.”

KSR