Donderdag 16 mei 2019

Het is zichtbaar in en rondom Paramaribo dat gedetineerden worden ingezet om werk uit te voeren. Een van de dc’s van Paramaribo heeft recent op de radio verklaar dat de gedetineerden worden ingezet om werkzaamheden uit te voeren bij de schoonmaak van de markt. Alhoewel dit een zeer onschuldige actie en zelfs op een gunst lijkt naar de gedetineerden toe (ze mogen eruit), is het juridisch bekeken niet zo onschuldig. Het verrichten van arbeid door gedetineerden is onderhevig aan bepaalde nationale en internationale wetgeving. Gewaakt moet ervoor worden dat we geen regels ontevreden, die van toepassing zijn met betrekking tot dwangarbeid. Zo komt het in bepaalde landen voor dat gedetineerden worden uitgebuit als slaven. Ondernemers maken grote winsten met massale arbeid van gedetineerden. Er moet ervoor gewaakt worden dat bedrijven geen winst maken terwijl gedetineerden voor gratis en niets arbeid verrichten. Er is gezegd dat de gevangenis een vergoeding van de staat krijgt voor de arbeid van de gedetineerden, maar wat gebeurt er met dat geld. Voor zover onze informatie reikt, is het niet toegestaan dat de gedetineerde voor gratis werken. Ze moeten een uurloon ontvangen en dat mag eigenlijk niet minder zijn dan het minimumloon dat in Suriname geldt. Het geld kan voor de gedetineerden worden gespaard en hij dient op de hoogte te zijn van de tegoeden die hij bij de gevangenisadministratie heeft. De gedetineerde moet ook het recht hebben om ter bekostiging van een aantal noodzakelijke goederen (in het belang van zijn gezondheid en ontwikkeling) te kunnen kopen. Bij het verlaten van de gevangenis dienen de ex-gedetineerden hun tegoeden te ontvangen. Daardoor is de gedetineerde niet genoodzaakt om direct naar een middel van bestaan te zoeken om te kunnen overleven. Want dit laatste kan hem soms noodgedwongen weer op het slechte pad doen belanden. We kunnen ons voorstellen dat gedetineerden opgelucht zijn als ze de mogelijkheid krijgen om voor langere tijd in de buitenlucht te zijn en meer nog om buiten de gevangenismuren te gaan. Maar daarvan moet geen misbruik worden gemaakt. De straf van de gedetineerde bestaat niet eruit dat hij arbeidsuitbuiting ondergaat. De straf is dat hij beperkt wordt in zijn bewegingsvrijheid. En dat is een belangrijk onderdeel van de vrijheid in het algemeen. Fysieke straffen, lichamelijke of geestelijke mishandeling zijn ook geen deel van de straf. Het is niet onbekend dat in landen dat in de penitentiaire inrichtingen gedetineerden naast het recht op arbeid ook een arbeidsplicht hebben. Dat is ook zo in Suriname. Het is niet onbekend in landen dat in de gevangenis gedetineerden verplicht zijn de opgedragen arbeid uit te voeren, zowel binnen als buiten de inrichting. Het betreft hier veroordeelde gedetineerden. Er zijn landen waar arbeid het belangrijkste onderdeel is van het dagprogramma dat aan gedetineerden wordt aangeboden. Er wordt bijvoorbeeld minimaal twintig uur per week gewerkt: het is zowel een zinvolle dagbesteding voor gedetineerden als een bedrijfseconomische activiteit. Door arbeid wordt gewerkt aan de re-integratie van de gedetineerden tijdens hun verblijf in de inrichting. Men doet naast werknemersvaardigheden, ook op het juiste dagritme en de noodzakelijke structuur. Daarnaast dient arbeid gedetineerden de mogelijkheid te bieden om geld te verdienen, werkervaring op te doen en vakdiploma’s te behalen. De arbeid moet aan een aantal voorwaarden voldoen. Het moet kostenefficiënt en bedrijfsmatig georganiseerd zijn, met respect en aandacht voor medewerkers en gedetineerden. Bij de toedeling van werkzaamheden wordt gekeken naar achtergrond, het gepleegde delict en risico’s. Door arbeid wordt gewerkt aan de re-integratie van de gedetineerden tijdens hun verblijf in de inrichting. Men doet naast werknemersvaardigheden, ook op het juiste dagritme en de noodzakelijke structuur. Daarnaast biedt arbeid gedetineerden de mogelijkheid om geld te verdienen, werkervaring op te doen en vakdiploma’s te behalen. De vakopleidingen worden zoveel mogelijk gegeven in nauw overleg met opleidingscentra die er ook zijn in Suriname. Er zijn verschillende werkzaamheden die door gedetineerden kunnen worden uitgevoerd, van handmatig inpakwerk, tot machinale arbeid en werk in de facilitaire dienstverlening. De werkzaamheden kunnen ook plaatsvinden in werkplaatsen voor hout- en metaalbewerking etc. en onderhoud van de gevangenis. Gedetineerden die binnen de penitentiaire inrichting arbeid verrichten, dienen te worden begeleid door een begeleider. Deze zorgt ervoor dan dat het werk door gedetineerden tijdig en met de juiste kwaliteit wordt geleverd. Dat kunnen zij doen onder andere door vakkennis over te dragen aan gedetineerden en hen te motiveren. Ook kwaliteitscontroles van geleverde arbeid en het bewaken van een veilige werkomgeving behoren tot het werkterrein van de medewerker arbeid. Laten wij de gedetineerden inzetten, het is goed voor hun re-integratie. Laat ze echt een vak leren, laten ze worden gecertificeerd. Maar ze moeten er wat mee verdienen, laat ze een zakcentje verdienen. En laten we voorkomen dat ondernemers rijk worden en hun bedrijf draaien met het zweet van de gedetineerden.